Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Kawalls amazone

Kawalls amazone | Amazona kawalli

Kawall's Amazon | Amazona de Kawall | Papagaio-dos-garbes

Kawalls amazone is een grote, groene amazonepapegaai die pas in 1989 als aparte soort werd beschreven en lang met de grote amazone is verward. Hij is bekend uit het Braziliaanse Amazonebekken. In het gidsgebied is de soort niet met zekerheid vastgesteld; meldingen vragen een zorgvuldige controle.

Kawalls amazone (Amazona kawalli)
Foto: pkondrashov — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Luide, schorre roepen die verschillen van die van de grote amazone; het repertoire is nog weinig beschreven.

Luister: RoepXC486830

Opname: Dante Buzzetti — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

35–36 cm, met een korte, vierkante staart. Het verenkleed is helder groen, zonder de berijpte waas van de grote amazone. Aan de basis van de snavel zit een witte, kale huidvlek; de oogring is smal en grijs. De vleugel heeft een rode spiegel; de staart heeft rood aan de basis van de buitenste pennen en een geelgroene eindband. De snavel is hoornkleurig. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De grote amazone Amazona farinosa is groter, met een brede witte oogring en een berijpte rug, en heeft geen kale vlek aan de snavelbasis. De geelvoorhoofdamazone Amazona ochrocephala heeft geel op voorhoofd en kruin en rood op de vleugelboeg. De blauwbaardamazone Amazona festiva heeft een blauwe wenkbrauw en een rode stuit.

Leefgebied

Vochtig laaglandbos, vooral permanent overstroomd bos en bosranden langs rivieren. Eet vruchten en zaden in het bladerdak. Over het broeden is weinig bekend; het nest ligt vermoedelijk in een boomholte.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Bekend uit het Braziliaanse Amazonebekken, in de staten Amazonas en Pará, vooral ten zuiden van de Amazone. In het gidsgebied niet met zekerheid vastgesteld; voorkomen in het oosten van Peru of het noorden van Bolivia, dicht bij de Braziliaanse grens, is denkbaar maar niet aangetoond, en meldingen kunnen berusten op verwarring met de grote amazone. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Let in het oosten van Peru en het noorden van Bolivia bij grote amazones op een witte vlek aan de snavelbasis en rood aan de staartbasis, en leg waarnemingen vast met foto's of geluidsopnamen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De stand neemt af door ontbossing in het Amazonegebied, en een deel van de vogels wordt gevangen voor de handel.

Wetenschappelijke naam

Amazona kawalli | Grantsau & Camargo, 1989

Grantsau & Camargo beschreef de soort in 1989 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Amazona werd in 1830 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam is een verlatijnsing van Amazone, de naam die de Franse natuuronderzoeker Buffon in de 18e eeuw aan deze papegaaien gaf, omdat hij meende dat ze uit het Amazonegebied kwamen. De soortnaam eert de Braziliaanse vogelhouder Nelson Kawall, die enkele afwijkende amazonen ontving waardoor de soort werd herkend. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Brazilië.