Alle soorten › Scharrelaarachtigen › IJsvogels › Amazone-ijsvogel

Amazone-ijsvogel | Chloroceryle amazona

Amazon Kingfisher | Martín pescador amazónico

De Amazone-ijsvogel is een grote groene ijsvogel van rivieren en meren op het vasteland van Midden- en Zuid-Amerika. In het Caribisch gebied is hij een dwaalgast: er zijn waarnemingen van Aruba, Curaçao en Trinidad, de eilanden die het dichtst bij het Zuid-Amerikaanse vasteland liggen.

Amazone-ijsvogel (Chloroceryle amazona)
Foto: Lip Kee Yap — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een luid, hard, herhaald tek of klek en een staccato chrit dat in een ratel kan overgaan.

Luister: ZangXC1016902

Opname: Franco Vushurovich — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

29–30 cm, met een grote kop, een korte kuif en een lange, zware, zwarte snavel. De bovendelen zijn donker bronsgroen, met nauwelijks wit in vleugel en staart. Een witte halsband scheidt kop en rug; keel en kin zijn wit. Het mannetje heeft een brede roodbruine borstband en een witte buik met groene strepen op de flanken. Het vrouwtje mist het roodbruin en heeft een groene, soms onderbroken borstband. Jonge vogels zijn wat bleker, met lichte vlekjes op de vleugeldekveren.

Verwarrings­soorten

De groene ijsvogel Chloroceryle americana heeft hetzelfde patroon, maar is veel kleiner, met een slankere snavel en duidelijke witte vlekken op de vleugels en witte buitenste staartpennen. De bandijsvogel Megaceryle alcyon en de Amerikaanse reuzenijsvogel Megaceryle torquata zijn van boven blauwgrijs, niet groen.

Leefgebied

Op het vasteland langs grote rivieren, beboste meeroevers en zoetwaterlagunes, soms ook brakke lagunes en mangrove; vermijdt dicht bos. Jaagt vanaf een zitplaats boven het water op vis. Waarnemingen in het gebied komen van zoet en brak water bij de kust.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatietypen van het Caribisch gebied.

Verspreiding en trek

Dwaalgast op Aruba, Curaçao en Trinidad; broedt niet in het gebied. Op het vasteland van Mexico door Midden-Amerika en Zuid-Amerika ten oosten van de Andes tot het noorden van Argentinië.

Hoe en wanneer kijken

Een groene ijsvogel van deze grootte op de ABC-eilanden of op Trinidad verdient een zorgvuldige vergelijking met de groene ijsvogel: de grootte, de zware snavel en het ontbreken van witte vleugelvlekken zijn doorslaggevend. Waarnemingen zijn het documenteren waard.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. In het Caribisch gebied een dwaalgast.

Wetenschappelijke naam

Chloroceryle amazona | (Latham, 1790)

Latham beschreef de soort in 1790 als Alcedo amazona; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Chloroceryle werd in 1848 ingevoerd door Kaup. Chloroceryle verbindt Grieks khlōros 'groen' met het geslacht Ceryle: 'groene Ceryle', naar de groene bovendelen. amazona verwijst naar de Amazone, het stroomgebied waar de soort veel voorkomt. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.