Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Guayaquilaratinga

Guayaquilaratinga | Psittacara erythrogenys

Red-masked Parakeet | Aratinga de Guayaquil

De guayaquilaratinga is een groene aratinga met een grotendeels rode kop, afkomstig uit het droge bos van Zuidwest-Ecuador en Noordwest-Peru. Door de handel in kooivogels zijn er verwilderde populaties ontstaan in onder meer Californië, Florida en Spanje. Op Puerto Rico leeft een kleine populatie aan de noordkust.

Guayaquilaratinga (Psittacara erythrogenys)
Foto: Ingrid Taylar — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een luid, rauw en tweelettergrepig krie-ek, vooral in de vlucht; groepen kwetteren luidruchtig in boomkruinen.

Luister: ZangXC513934

Opname: Leonardo Ordóñez-Delgado — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

32–34 cm, waarvan ongeveer de helft staart. Groen, met een grotendeels rode kop: voorhoofd, kruin, teugel, wangen en de streek rond het oog zijn rood, de nek blijft groen. Ook de dijen, de voorrand van de vleugel en de kleine en middelste ondervleugeldekveren zijn rood; soms staan er rode vlekjes op de hals. Rond het oog ligt een ring van kale, lichte huid, de snavel is hoornkleurig. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels zijn tot een leeftijd van ongeveer vier maanden geheel groen en krijgen het rood geleidelijk.

Verwarrings­soorten

De halvemaanparkiet Eupsittula canicularis is kleiner, met een oranje voorhoofd, een blauwe kruin en geen rood. De witvleugelparkiet Brotogeris versicolurus is kleiner, met een korte staart en een geel-wit vleugelvlak; de monniksparkiet Myiopsitta monachus heeft een grijs gezicht en een grijze borst. Jonge, nog groene vogels lijken op andere geheel groene aratinga's; de kale oogring en de grootte helpen dan, en meestal vliegen ze met rode adulten mee.

Leefgebied

Op Puerto Rico stedelijk gebied met hoge bomen, zoals de campus van de universiteit in Río Piedras, en verder kalksteenbos, landgoederen en de randen van zoetwatermoerassen langs de noordkust. Eet zaden, vruchten en bloemen. In het oorspronkelijke areaal droog en halfgroen loofbos, struweel en half open landbouwgebied, meestal onder 1500 m. Broedt in boomholten en holten in gebouwen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatietypen van het Caribisch gebied.

Verspreiding en trek

Puerto Rico: gevestigd aan de noordkust, vooral in San Juan (Río Piedras) en tussen Manatí, Barceloneta en Arecibo, onder meer in het Bosque Estatal de Cambalache, bij Hacienda La Esperanza, de Charca de Garrochales en Caño Tiburones. Van andere eilanden in het gebied geen populaties bekend. Van nature in Zuidwest-Ecuador en Noordwest-Peru.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,18° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In Río Piedras op en rond de campus van de Universidad de Puerto Rico, en langs de noordkust bij Cambalache en Hacienda La Esperanza. De vogels zijn het eerst te horen; in de vlucht is de rode kop bij goed licht al op afstand te zien.

Staat van instandhouding

Wereldwijd als bijna bedreigd beschouwd, vooral door de vangst voor de binnenlandse handel in Ecuador en Peru. Op Puerto Rico een exoot; de omvang van de populatie en de invloed op inheemse soorten zijn niet onderzocht.

Wetenschappelijke naam

Psittacara erythrogenys | Lesson, 1844 (GBIF: Aratinga erythrogenys)

Lesson beschreef de soort in 1844 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Psittacara werd in 1825 ingevoerd door Vigors. Psittacara verbindt het Griekse psittakos 'papegaai', in het Latijn psittacus, met de geslachtsnaam Ara, de ara's. erythrogenys is Grieks, van eruthros 'rood' en genus 'wang', naar het rode masker. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Guayaquil in Ecuador.