Alle soorten › Zangvogels › Zwaluwen › Indische oeverzwaluw

Indische oeverzwaluw | Riparia chinensis

Grey-Throated Martin | Avión paludícola asiático

De indische oeverzwaluw is een kleine oeverzwaluw van de rivieren van Zuid- en Zuidoost-Azië, die in het gidsgebied alleen als dwaalgast is opgedoken. Hij is niet groter dan een flinke vlieg in de lucht en valt het eerst op als de kleinste, grijste zwaluw in een groep.

Indische oeverzwaluw (Riparia chinensis)
Foto: Tisha Mukherjee — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een zwak, hoog tsjrr en een zacht, twitterend gekwetter, ijler dan bij de oeverzwaluw.

Luister: VluchtroepXC882259

Opname: Lars Lachmann — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

10–11 cm. Duidelijk kleiner dan de oeverzwaluw, met een korte, slechts licht ingesneden staart. De bovendelen zijn grijsbruin, de stuit iets lichter. Keel, wangen en bovenborst zijn vaal grijs tot grijsbruin en lopen zonder band geleidelijk over in een vuilwitte buik en witte onderstaartdekveren. De ondervleugel is donker grijsbruin. Geslachten gelijk; jonge vogels hebben bleke randjes op de vleugeldekveren.

Verwarrings­soorten

Vale oeverzwaluw (Riparia paludicola) lijkt het meest, maar is iets groter, warmer bruin op keel en borst en heeft een minder scherp afstekende witte buik; in het gidsgebied komt die alleen in Marokko en als dwaalgast in Egypte en Israël voor. Oeverzwaluw (Riparia riparia) en bleke oeverzwaluw (Riparia diluta) hebben een witte keel met een (vage) borstband. Vale rotszwaluw (Ptyonoprogne obsoleta) is groter, bleker en heeft witte vlekjes in de staart.

Leefgebied

In Azië bij rivieren met zandbanken en steile oevers, waar hij in kleine kolonies broedt, en boven meren en moerassen. De dwaalgasten in het gidsgebied zaten bij moerassen, waterbekkens, parken en bevloeide akkers, tussen andere zwaluwen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de leefgebieden van Noord-Afrika en het Midden-Oosten.

Verspreiding en trek

In het gidsgebied alleen dwaalgast. In Koeweit verbleef eind november tot eind december 2017 een vogel in het Jahra-reservaat, samen met een bleke oeverzwaluw; de aanvaarding door de Koeweitse commissie was bij het schrijven nog niet bekend. In Oman zijn er meldingen bij Sohar (oktober 2011, november 2013) en Muscat (maart 2004). Daarbuiten leeft de soort van Pakistan en Noord-India via Nepal en Bangladesh tot Zuid-China, Taiwan en de Filipijnen, grotendeels als standvogel met zwerftochten buiten de broedtijd.

Hoe en wanneer kijken

Een kans maakt vooral wie in de winter groepen oeverzwaluwen en bleke oeverzwaluwen in Koeweit, Oman of de Emiraten doorkijkt. Let op de kleinste vogel met een egaal grijze keel zonder band, en maak foto’s van onder- en bovenkant voor de commissie.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd en in grote delen van Azië algemeen. In het gidsgebied een zeer zeldzame dwaalgast, met enkele gevallen sinds 2004.

Wetenschappelijke naam

Riparia chinensis | (Gray, 1830)

Gray beschreef de soort in 1830 als Hirundo chinensis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Riparia werd in 1817 ingevoerd door Forster. Riparia gaat terug op het Latijnse riparius 'van de oever', bij ripa 'oever', naar de nestholen die deze zwaluwen in steile oeverwanden graven. chinensis is Latijn voor 'Chinees', naar China. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit een onbekende plaats.