Perzische pijlstormvogel | Puffinus persicus

Geluid

Op zee zwijgzaam. In de kolonie 's nachts een hoog, kakelend en snikkend geroep, kie-kie-kerrr, uit holen en rotsspleten.

Herkenning

Klein en tamelijk gedrongen, met korte, brede vleugels en een relatief lange staart en snavel. Van boven donker chocoladebruin, warmer en bruiner dan bij de noordse pijlstormvogel; van onderen wit, met het bruin van de kop diffuus tot onder het oog en vaak een bruine waas op de borstzijden. De ondervleugel heeft een wit middenveld, omzoomd door brede donkere randen, met donkere oksels; de onderstaartdekveren zijn donker, zodat de witte buik achter de poten scherp ophoudt. De snavel is lang en dun, donker met een lichte basis; de poten zijn roze. Vliegt laag over het water met snelle, stijve slagen en korte glijvluchten, en gaat veel zwemmend en duikend op voedsel af.

Verwarrings­soorten

De wigstaartpijlstormvogel (Ardenna pacifica) is veel groter, met een lange wigvormige staart en een losse, zwevende vlucht; de vogels in Arabische wateren zijn vrijwel allemaal geheel donker. De Australische grote pijlstormvogel (Ardenna carneipes) is groter, geheel donker bruin, met een lichte, roze snavel met donkere punt. Jouanins stormvogel (Bulweria fallax) is geheel donker, met een lange spitse staart en een hoog boogvliegende vlucht. Bij zeldzame vogels in de Middellandse Zee of de noordelijke Rode Zee moet de yelkouanpijlstormvogel (Puffinus yelkouan) worden uitgesloten: die heeft een schonere ondervleugel met smallere donkere rand en meestal een lichte onderstaart. De noordse pijlstormvogel (Puffinus puffinus) is zwart van boven met een witte onderstaart.

Leefgebied

Warme kustwateren en open zee boven het continentaal plat, vooral in gebieden met opwelling en sterke stromingen voor de Omaanse en Jemenitische kust; vaak binnen zicht van kapen. Foerageert in groepen, vaak samen met sterns en wigstaartpijlstormvogels, op kleine vis en inktvis, al zwemmend en duikend. Broedt in holen en spleten op kale rotseilanden.

Verspreiding en trek

Oman: broedt op de Hallaniyat-eilanden (Kuria Muria) voor de kust van Dhofar; buiten de broedtijd gewoon tot talrijk langs de hele Arabische Zeekust van Dhofar tot Ras al Hadd en in de Golf van Oman, het talrijkst tijdens de zomermoesson van juni tot september. Jemen: broedt op Socotra en is gewoon in de Golf van Aden en voor de zuidkust, tot in de Bab el Mandeb en de zuidelijke Rode Zee. Verenigde Arabische Emiraten: geregeld voor de oostkust in de Golf van Oman, onder meer bij Fujairah, Kalba en Khor Fakkan; in de Perzische Golf zelf zeldzaam. Saoedi-Arabië: schaars in de zuidelijke Rode Zee rond de Farasan-eilanden, noordelijker zeldzaam. Israël: drie waarnemingen, twee in de Middellandse Zee (winters van 1985 en 1989) en één jonge vogel bij Eilat in oktober 2020, de eerste voor de Israëlische Rode Zee. Uit Qatar, Bahrein, Koeweit en Egypte zijn hooguit enkele waarnemingen bekend. Daarbuiten komt hij voor in de Arabische Zee tot Pakistan en West-India en langs de Somalische kust; de zuidelijke vorm temptator, die op Mohéli (Comoren) broedt en soms als aparte soort wordt opgevat, blijft in de westelijke Indische Oceaan.

• Jaarrond
• Zomergast (ca. okt–mrt)
• Wintergast (ca. apr–sep)
• Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
• donker = kerngebied, licht = dun verspreid

Hoe en wanneer kijken

Zeetrek vanaf Ras Mirbat of de kapen bij Salalah in Dhofar tijdens de moesson, van juli tot september, levert vaak honderden vogels op, samen met Jouanins stormvogels en wigstaartpijlstormvogels. In de Golf van Oman is een boottocht vanuit Muscat, Dibba of Fujairah een goede kans, vooral in de zomer en het najaar.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd, maar de populatie gaat vermoedelijk achteruit en de omvang is slecht bekend; de meeste broedplaatsen zijn nauwelijks onderzocht. Mogelijke bedreigingen zijn ratten en katten op de broedeilanden, bijvangst in kieuwnetten van de kustvisserij, olievervuiling door de drukke scheepvaart en verstoring van de eilanden.

Wetenschappelijke naam

Puffinus persicus | Hume, 1872

Hume beschreef de soort in 1872 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Puffinus werd in 1760 ingevoerd door Brisson. Puffinus komt van het Engelse puffin en varianten daarvan, de naam voor het gezouten jong van de pijlstormvogel, vroeger een lekkernij. persicus is Latijn voor 'Perzisch'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit op zee tussen Gwadar (Pakistan) en Muscat (Oman).