Werners Gids van de Europese Vogels
Een gids voor vogelaars: veldkenmerken, verwarringssoorten, geluid en de beste momenten om te kijken — ingedeeld naar orde, familie en geslacht.
Een gids die begint bij het geluid
Wie in Europa vogelt, herkent verreweg de meeste soorten eerst op geluid en pas daarna op beeld. Waar er een opname is, staat die naast de veldkenmerken, samen met de verwarringssoorten waar het in het veld werkelijk om draait — en met de vraag waar en wanneer je de vogel het beste kunt zoeken.
De soorten staan in de volgorde van de stamboom: per clade, orde, familie en geslacht. Zo zie je meteen waarom een draaihals bij de spechten hoort, een roerdomp bij de reigers en een valk bij de zangvogels.
De stamboom van Europa's vogels
19 clades, 20 ordes, 45 families, 170 soorten
De boom loopt van de oudste takken naar de jongste en gaat laag voor laag omlaag: van de hoofdtakken van de vogelstamboom via steeds kleinere clades naar de ordes, families en soorten. Elke clade heeft een naam — sommige zijn vertrouwd, andere pas in 2024 benoemd. Waar de genetische steun zwak is, staat dat erbij.
-
Eend- en hoendervogels Galloanserae
Samen met de hoendervogels de oudste tak van de moderne vogels naast de loopvogels. 46 soorten
-
Alle overige moderne vogels Neoaves
Negentien van de twintig vogelsoorten horen hier; de groep waaierde in korte tijd uiteen na de massa-uitsterving van 66 miljoen jaar geleden. 124 soorten
-
Flamingo's en futen Mirandornithes
De eerste aftakking van de Neoaves. Twee groepen die niet op elkaar lijken maar elkaars naaste verwanten zijn. 7 soorten
-
Duiven, koekoeken en verwanten Columbaves
Duiven en zandhoenders naast trappen, toerako's en koekoeken. 6 soorten
-
Duiven en zandhoenders Columbimorphae
In Europa alleen vertegenwoordigd door de duiven. 5 soorten
-
Trappen, toerako's en koekoeken Otidimorphae
De onderlinge volgorde binnen deze groep verschilt per studie. 1 soort
-
-
Vogels van de elementen Elementaves onzekere tak
Nieuw benoemd in 2024, naar soorten die uitblinken in aarde, lucht, water en zon. De steun voor deze tak is redelijk, maar niet in elke analyse even sterk. 70 soorten
-
Kraanvogels en steltlopers Gruimorphae onzekere tak
Rallen en kraanvogels vormen één tak met alle steltlopers, meeuwen en sterns — plus de hoatzin, de meest onzekere plek in de hele stamboom. 63 soorten
-
Nachtzwaluwen en gierzwaluwen Strisores
Vliegende insecteneters met een korte snavel en een enorme bek. 2 soorten
-
Keerkringvogels en watervogels Phaethoquornithes
De waterkant in de breedste zin: van keerkringvogels op volle zee tot reigers in het riet. 5 soorten
-
Water- en moerasvogels Aequornithes
Reigers, ooievaars, lepelaars en aalscholvers; samen met keerkringvogels en zonneral vormen ze Phaethoquornithes. 5 soorten
-
-
-
Landvogels Telluraves
De grote tak van roofvogels, uilen, spechten, valken en zangvogels. 41 soorten
-
Roofvogels, uilen, ijsvogels en spechten Afroaves
De tak waar dagroofvogels en uilen samenkomen met de bonte stoet van ijsvogels, bijeneters en spechten. 18 soorten
-
Havikachtigen en uilen Hieraves onzekere tak
Of uilen werkelijk de zustergroep van de dagroofvogels zijn, is nog omstreden: de genen zijn er vrijwel gelijk over verdeeld. 11 soorten
-
Scharrelaars, ijsvogels en spechten Coraciimorphae
Met hoppen en neushoornvogels als eerste aftakking; de rest heet Picodynastornithes. 7 soorten
-
Hoppen en neushoornvogels
Bucerotiformes
1 soort
-
IJsvogels, bijeneters en spechten Picodynastornithes
Holenbroeders die hun nest zelf uitgraven, in een oever of in hout. 6 soorten
-
-
-
Valken, papegaaien en zangvogels Australaves
De verrassing van de moderne stamboom: valken staan hier, niet bij de haviken. 23 soorten
-
Valken en zangvogels Eufalconimorphae
Zangvogels vormen met de papegaaien de groep Psittacopasserae; de valken zijn hun naaste verwanten. 23 soorten
-
Valkachtigen
Falconiformes
2 soorten
-
Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae
Twee groepen die elk hun eigen vorm van intelligentie ontwikkelden: leren zingen en leren praten. 21 soorten
-
Zangvogels
Passeriformes
21 soorten
Wielewalen Oriolidae 1 · Klauwieren Laniidae 1 · Kraaiachtigen Corvidae 2 · Mezen Paridae 2 · Leeuweriken Alaudidae 1 · Rietzangers Acrocephalidae 1 · Zwaluwen Hirundinidae 1 · Boszangers Phylloscopidae 1 · Grasmussen Sylviidae 1 · Winterkoningen Troglodytidae 1 · Spreeuwen Sturnidae 1 · Lijsters Turdidae 1 · Vliegenvangers Muscicapidae 4 · Vinkachtigen Fringillidae 2 · Gorzen Emberizidae 1
-
-
-
-
-
Bron van de indeling: Indeling en volgorde volgen de familiegenomen-stamboom van het B10K-project. Stiller et al. 2024, Nature 629, 851–860 (B10K)
Over deze site
Vogels van Europa is een educatieve site over de vogels van het Europese continent, gemaakt voor mensen die verder willen dan de eerste determinatie. De site is bewust licht gebouwd: statische HTML, geen trackers, geen cookies.