Alle soortenUilenEchte uilen › Bosuil

Bosuil

Strix aluco | Tawny Owl | Cárabo común

De stem van het nachtelijke bos in Noordwest-Europa en veruit de talrijkste uil van Nederland. Hij is standvogel en zo honkvast dat een paar jarenlang hetzelfde bosje, park of kerkhof bezet houdt.

Bosuil (Strix aluco)
Foto: Andreas Trepte — CC BY-SA 2.5 · Wikimedia Commons

Geluid

Twee geluiden. Het territoriale mannetje roept een gerekt hoehoe … hoe-hoehoehoeoe met trillend slot; het wijfje antwoordt met een scherp, schril kwiewiet. Het meest te horen van oktober tot februari, in de eerste uren na het donker en opnieuw vlak voor zonsopgang.

Luister: Zang, roepend mannetjeXC583836

Opname: Alvaro Ortiz Troncoso — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Herkenning

Gedrongen, grootkoppige uil zonder oorpluimen, met een rond, egaal gezicht en volledig zwarte ogen. Er is een grijsbruine en een roodbruine kleurvorm, beide met zware lengtestrepen en een lichte rij witte schouderveren over de rug. In de vlucht breed en rond gevleugeld, met trage en volstrekt geruisloze slagen.

Verwarrings­soorten

Ransuil: slanker, met oranje ogen, oorpluimen en een smaller, verbaasd ogend gezicht; in de vlucht langere, smallere vleugels en meer zweefpassages. De oehoe is veel groter met felle oranje ogen. Het geluid beslist: de ransuil zucht monotoon hoe, de bosuil roept gerekt en getrild.

Leefgebied

Oud loofbos met holle bomen, maar evengoed landgoederen, parken, begraafplaatsen en oude stadstuinen met zwaar geboomte. Heeft holtes of nestkasten nodig en een gevarieerde ondergroei vol muizen; ontbreekt in Ierland en in grote delen van open polderland.

Verspreiding en trek

Vrijwel heel Europa behalve Ierland, IJsland en Noord-Scandinavië. In Nederland de algemeenste uil, op de zandgronden en in oude parken tot in stedelijk gebied. In Spanje talrijk in eiken- en beukenbossen, bergnaaldbossen en dehesas. Standvogel, die vrijwel nooit ver zwerft.

  • Jaarrond
  • Broedvogel (zomer)
  • Winter
  • Doortrek
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2024-08-01 – 2026-07-31), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Waar en wanneer kijken

Ga van oktober tot december een uur na zonsondergang stil aan de rand van een oud bos of park staan en luister; de roep draagt honderden meters. In februari en maart zitten baltsende paren vaak roepend in de top van een dode boom.

Staat van instandhouding

In Europa over het algemeen stabiel, met lokale afname waar oud loofbos en holle bomen verdwijnen. Bedreigingen zijn kap van nestbomen, secundaire vergiftiging door rodenticiden en aanrijdingen op bosrijke wegen; verstoring van roepende vogels door afgespeeld lokgeluid in de baltstijd is een groeiend probleem.

Andere soorten in deze familie

Steenuil · Oehoe