Uilen | Strigiformes

Owls | Rapaces nocturnas | Owls

Jagers met een grote, brede kop waarin beide ogen naar voren staan, zodat de gezichtsvelden elkaar overlappen en de vogel diepte ziet; de ogen zijn buisvormig en zitten vast in hun kas, en daarom draait een uil de hele kop mee, dankzij veertien halswervels ruim een halve slag. Rond elk oog ligt een schijf van korte, stugge veertjes die geluid naar de oorspleten leidt, en bij een deel van de soorten zitten die spleten op ongelijke hoogte, waardoor een geluid ook in de hoogte te plaatsen is. Het verenkleed is zacht en de buitenste handpen draagt bij de meeste soorten een kamvormige voorrand, zodat de vleugelslag vrijwel geen geluid maakt; de buitenste teen is omkeerbaar en de nagels zijn lang en sterk gekromd. De prooi gaat in zijn geheel naar binnen en wat niet verteert komt als braakbal weer naar buiten. De witte, bijna ronde eieren liggen zonder eigen nestbouw in een boomholte, een oud spechtenhol, een rotsspleet of een verlaten nest. In de Andes en langs de westkust staan twee families naast elkaar: de kerkuilen, hier met de Amerikaanse kerkuil, met een hartvormige schijf, en de veel soortenrijkere echte uilen, van dwerguilen en schreeuwuilen in het nevelwoud tot de brilsuil van het Amazonelaagland.

Families in deze orde

Kerkuilen | Tytonidae1 soortDe gezichtsschijf is hartvormig en loopt onderaan in een smalle punt uit; de ogen zijn naar uilenmaat klein en donker, de kop is smal en de poten zijn lang en tot op de tenen bevederd. De binnenteen is even lang als de middenteen, en de nagel van die middenteen draagt een rij fijne tandjes waarmee de schijf wordt schoongekamd; het borstbeen is met de vorkvormige sleutelbeenderen vergroeid. Geroep in de vorm van holle tonen ontbreekt: deze vogels sissen, snorken en gillen. Ze jagen laag en zoekend boven open, ruig land, vrijwel uitsluitend op muizen en spitsmuizen, en broeden in een donkere holte in gebouw, rots of boom; de legselgrootte volgt de muizenstand, zodat een goed jaar twee broedsels kan opleveren en een slecht jaar geen enkel.
Echte uilen | Strigidae37 soortenDe gezichtsschijf is rond en de ogen zijn groot, met een iris die van geel tot vrijwel zwart loopt; verschillende soorten dragen op de kop twee oprichtbare veerpluimen die niets met het gehoor te maken hebben maar wel de omtrek van de kop breken. De binnenteen is korter dan de middenteen en de middennagel is glad. In deze gids telt de familie 41 soorten in tien geslachten, van het langbaarduiltje (Xenoglaux), een van de kleinste uilen ter wereld, dat alleen in een klein gebied nevelwoud in het noorden van Peru voorkomt, tot de oehoes (Bubo) van ruim een kilo. Talrijk zijn de schreeuwuilen (Megascops) en de dwerguilen (Glaucidium), met soorten in elke hoogtezone van het Amazonelaagland tot de boomgrens; de dwerguilen jagen ook overdag en dragen op het achterhoofd twee donkere vlekken die als een tweede paar ogen werken, en de Peruaanse dwerguil leeft in de droge bossen en cactusstruwelen langs de westkust. In de laaglandbossen aan de voet van de Andes leven grote soorten als de briluil en de kuifuil, in het nevelwoud de Andes-zaaguil (Aegolius). De stem bestaat uit doffe, ver dragende tonen, trillers of fluitreeksen waarmee het territorium wordt bezet, en is meestal het eerste waaraan de soort te herkennen valt. Er wordt gebroed in een boomholte, een oud nest van een andere vogel, op een rotsrichel of, zoals bij de holenuil van de kustwoestijn en de puna, in een hol in de grond; het vrouwtje broedt en dekt de jongen, het mannetje voert het voedsel aan.