Alle soorten › Nachtzwaluwachtigen › Nachtzwaluwen › Gevlekte poorwill
Gevlekte poorwill | Nyctiphrynus ocellatus
Ocellated Poorwill | Chotacabras ocelado | Bacurau-ocelado
De gevlekte poorwill is een kleine, donkere nachtzwaluw van het binnenste van vochtig laaglandbos. De naam verwijst naar de rij zwarte, licht omrande vlekken op schouders en vleugeldekveren. Anders dan veel nachtzwaluwen jaagt de soort vooral binnen het bos en langs smalle paden.
Geluid
Een zacht, rollend en wat dalend prrr-ieuw, met tussenpozen herhaald vanaf een lage zitplaats in het bos, vooral in de schemering en bij maanlicht.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
20–22 cm, met een vrij korte, afgeronde staart. Het mannetje is donker grijsbruin, fijn gevermiculeerd, met zwarte, wit of bruingeel omrande vlekken op schouders en vleugeldekveren, een smalle witte band over de keel en smalle witte punten aan de buitenste staartpennen. Er is geen vleugelband. Het vrouwtje is warmer roodbruin, met een bruingele keelband en kleinere lichte staartpunten.
Verwarringssoorten
De pauraque Nyctidromus albicollis is groter, met een langere staart, een witte vleugelband en rossige oorstreek, en leeft in bosranden en open terrein. De kortstaartnachtzwaluw Lurocalis semitorquatus heeft lange, spitse vleugels en een zeer korte staart en jaagt boven het bladerdak. De zijdestaartnachtzwaluw Antrostomus sericocaudatus is groter en bruiner, met een langere staart. De chocónachtzwaluw Nyctiphrynus rosenbergi lijkt er sterk op, maar leeft alleen westelijk van de Andes.
Leefgebied
Het binnenste en de randen van vochtig laaglandbos op terra firme, ook in overstromingsbos, oud secundair bos en langs smalle bospaden, meestal onder 1000 m, plaatselijk in de uitlopers van de Andes. Vangt insecten in korte vluchten vanaf lage takken. Overdag rust de vogel op de bosbodem tussen het blad; de eieren worden zonder nest op de grond gelegd.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia schaars in het Amazonegebied in het zuidoosten. In Ecuador en Peru in het laagland en de uitlopers oostelijk van de Andes. In Bolivia in het noorden en midden van het laagland. Ontbreekt westelijk van de Andes en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Brazilië, Paraguay en het noordoosten van Argentinië, en met een aparte populatie in Midden-Amerika.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in de schemering vanaf paden in ongestoord laaglandbos naar de rollende roep. De vogel zit dan laag op een tak of op de grond langs het pad, waar de ogen in het licht van een lamp oplichten.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is afhankelijk van bos, zodat ontbossing in het Amazonegebied het leefgebied plaatselijk vermindert.
Wetenschappelijke naam
Nyctiphrynus ocellatus | (Tschudi, 1844)
Tschudi beschreef de soort in 1844 als Caprimulgus ocellatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Nyctiphrynus werd in 1857 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam komt van Grieks nukti-, 'nacht-', en phrunē, 'pad'. De soortnaam komt van Latijn ocellatus, 'met oogvlekken', naar de ronde vlekken op de vleugeldekveren. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Peru.