Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Antillendikbekje

Antillendikbekje | Loxigilla noctis

Lesser Antillean Bullfinch | Semillero gorjirrojo

Het Antillendikbekje is een van de gewoonste en meest vertrouwde vogels van de Kleine Antillen, van de Maagdeneilanden tot Grenada. Het is een stevig dikbekje dat zich aan mensen aanpast en op terrassen naar kruimels en suiker zoekt. Er worden acht ondersoorten onderscheiden. De vogels van Barbados, die vroeger tot deze soort werden gerekend, gelden nu als aparte soort, het barbadosdikbekje Loxigilla barbadensis.

Antillendikbekje (Loxigilla noctis)
Foto: DickDaniels (http://carolinabirds.org/) — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een scherp tsjip als roep en een korte, droge triller. De zang is een eenvoudige, snelle reeks hoge tonen en trillers.

Luister: ZangXC817777

Opname: David Boyle — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto

Herkenning

14–16 cm, met een dikke, kegelvormige zwarte snavel. Het mannetje is zwart, met een roestrode keel, een roestrode vlek boven de teugel en roestrode onderstaartdekveren. Het vrouwtje is olijfbruin op de bovendelen en grijsbruin op de onderdelen, met oranjebruine onderstaartdekveren. Jonge vogels lijken op het vrouwtje; jonge mannetjes krijgen het zwarte kleed geleidelijk en kunnen een tijd gevlekt zijn.

Verwarrings­soorten

Op Saint Lucia is het mannetje van de Sint-Luciagrondvink Melanospiza richardsoni geheel zwart zonder roestrood, met roze poten en een relatief zwaardere snavel; het vrouwtje daarvan heeft een grijze kruin die afsteekt tegen de bruine rug. Op Saint Kitts was het Sint-Kittsdikbekje Melopyrrha grandis duidelijk groter. De maskergrondvink Melanospiza bicolor is veel kleiner, met een slankere snavel en zonder roestkleur.

Leefgebied

Vrijwel alle begroeide terreinen: droog bos en struweel, cactusscrub, kuststruweel, vochtig bos en bergregenwoud tot ongeveer 900 m, plantages, tuinen, parken en hotelterreinen. Het eet zaden, vruchten, nectar, bloemknoppen en insecten, en in de buurt van mensen ook brood, suiker en ander voedsel. Het nest is een bol met een ingang aan de zijkant, in een boom of struik; het legsel telt meestal twee tot vier eieren.

Verspreiding en trek

Standvogel op de Maagdeneilanden (Amerikaanse en Britse), Anguilla, Sint Maarten, Saint-Barthélemy, Saba, Sint Eustatius, Saint Kitts en Nevis, Antigua en Barbuda, Montserrat, Guadeloupe met La Désirade en Marie-Galante, Dominica, Martinique, Saint Lucia, Saint Vincent en de Grenadines en Grenada. Ontbreekt op Barbados. Sinds kort ook gevestigd op Vieques (Puerto Rico); op het hoofdeiland van Puerto Rico alleen losse waarnemingen. Buiten het gebied komt de soort niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,18° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Bijna elk hotelterras, elke tuin en elk bospad op de Kleine Antillen levert deze soort op. Op Saint Lucia loont het om zwarte dikbekjes goed te bekijken: een geheel zwart mannetje met roze poten is de zeldzamere Sint-Luciagrondvink.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort is algemeen, wijdverbreid en profiteert van tuinen en ander door de mens veranderd terrein. De recente vestiging op Vieques wijst op uitbreiding naar het westen.

Wetenschappelijke naam

Loxigilla noctis | (Linnaeus, 1766)

Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Fringilla noctis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Loxigilla werd in 1831 ingevoerd door Lesson. Loxigilla is een samenvoeging van Loxia (kruisbekken) en Fringilla (vinken). noctis komt van Latijn nox 'nacht', waarschijnlijk naar het nachtzwarte verenkleed van het mannetje. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Jamaica, Mexico en Martinique (samengestelde opgave).