Alle soorten › Trogonachtigen › Trogons › Cubaanse trogon
Cubaanse trogon | Priotelus temnurus
Cuban Trogon | Tocororo
De Cubaanse trogon, op Cuba tocororo genoemd naar zijn roep, is de nationale vogel van Cuba: blauw, wit en rood zijn de kleuren van de Cubaanse vlag. Hij komt alleen op Cuba voor en is in vrijwel elk bos van het eiland te horen. Net als andere trogons zit hij lang roerloos rechtop op een tak in het middenstuk van het bos.
Geluid
Een herhaald, roepend toco-toco-tocoro-tocoro, waaraan de naam tocororo ontleend is, lange tijd met korte tussenpozen. Daarnaast een laag, snel krr-krr-krr en een klaaglijke roep.
Opname: FREDERIC Lionel — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
23–28 cm, waarvan een groot deel staart. Kruin en achterhoofd zijn donkerblauw met een violette glans, het gezicht is zwart en het oog rood. De snavel is grotendeels rood. Rug en bovenvleugel zijn groen met een bronzen glans; de donkere slagpennen dragen witte bandering. Keel en borst zijn wit, de buik helder rood. De lange staart is sterk getrapt, met uitgerafelde, als met een schaar ingeknipte veerpunten; van onder is hij wit met zwart. De seksen lijken op elkaar; het vrouwtje is iets kleiner en heeft een doffere, lichtere rode buik.
Verwarringssoorten
Op Cuba is er geen soort waarmee hij te verwarren is. De enige verwante soort in het gebied, de Hispaniolatrogon Priotelus roseigaster, komt alleen op Hispaniola voor.
Leefgebied
Vrijwel alle bostypen van Cuba, primair en secundair: vochtig en halfgroen bos, bergbos, pijnbos, het kalksteenbos van de mogotes en droog bos, vaak in de buurt van water en op schaduwrijke plekken; op alle hoogten, maar het talrijkst in de bergen. Eet vruchten, bloemen en insecten, die hij in een korte uitval van een blad of tak plukt. Nestelt in natuurlijke boomholten en oude spechtenholen, soms in een boomtermietennest.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatietypen van het Caribisch gebied.
Verspreiding en trek
Alleen op Cuba: de nominaatvorm Priotelus temnurus temnurus op het hoofdeiland en de grote cayos voor de kust van Camagüey, de ondersoort Priotelus temnurus vescus op de Isla de la Juventud. Buiten Cuba komt de soort niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In vrijwel elk bosgebied op Cuba, onder meer op het schiereiland Zapata, in de Sierra del Rosario en in de bergen van het oosten. De roep draagt ver en is het snelste spoor; de vogel zit vaak met de rug naar de waarnemer en valt pas op wanneer hij zich omdraait en de rode buik toont.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort is algemeen in alle grotere bosgebieden van Cuba en komt ook in secundair bos voor.
Wetenschappelijke naam
Priotelus temnurus | (Temminck, 1825)
Temminck beschreef de soort in 1825 als Trogon temnurus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Priotelus werd in 1840 ingevoerd door Gray. Priotelus is Grieks, van priōn 'zaag' en telos 'voltooiing'; de 'zaag' slaat vermoedelijk op de getande uiteinden van de staartpennen, de bedoeling van het tweede deel is onduidelijk. temnurus is Grieks, van temnō 'snijden' en oura 'staart': 'ingesneden staart', naar de ingekeepte, gerafelde staartpennen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Havana, Cuba.