Alle soorten › Scharrelaarachtigen › IJsvogels › Groene dwergijsvogel

Groene dwergijsvogel | Chloroceryle aenea

American Pygmy Kingfisher | Martín pescador enano

De groene dwergijsvogel is de kleinste ijsvogel van het gebied, nauwelijks groter dan een mus. Op de eilanden komt hij alleen op Trinidad voor, waar hij in moerasbos en mangrove langs kleine, beschaduwde kreken leeft. Hij zit laag en stil boven het water en wordt daardoor vaak over het hoofd gezien.

Groene dwergijsvogel (Chloroceryle aenea)
Foto: Giles Laurent — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een zwak, herhaald tik of dzit, en een reeks zachte, tsjirpende tonen.

Luister: ZangXC1026346

Opname: Johan Chaves — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

13 cm, met een grote kop, een korte staart en een naar verhouding lange, zwarte snavel. Kop en bovendelen zijn donker glanzend groen met een goudachtige zweem; op de vleugels kleine lichte vlekjes. Een roodbruine halsband loopt rond de nek. Keel en onderdelen zijn roodbruin, met een wit midden van de buik en witte onderstaartdekveren. Het vrouwtje heeft een smalle, donkergroene band over de bovenborst, die het mannetje mist. Jonge vogels zijn bleker van onderen, met lichte vleugelvlekjes.

Verwarrings­soorten

De groene ijsvogel Chloroceryle americana is groter, heeft een witte halsband en een witte keel en buik, en bij het mannetje alleen een roodbruine borstband. De andere ijsvogels van het gebied zijn veel groter.

Leefgebied

Moerasbos, palmmoeras en mangrove met smalle kreken, en kleine, beschaduwde beken en poelen in laaglandbos. Jaagt vanaf een lage tak dicht boven het water op kleine vissen en waterinsecten. Broedt in een tunnel van 30–40 cm in een aarden oever.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatietypen van het Caribisch gebied.

Verspreiding en trek

Op de eilanden alleen op Trinidad, vooral in de moerassen en mangroves van de west- en oostkust; ontbreekt op Tobago. Op het vasteland van het zuiden van Mexico door Midden-Amerika tot in Bolivia en het zuiden van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,18° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Op Trinidad in de Caroni-moerassen en het Nariva-moeras, onder meer vanaf een boot langs de mangrovekreken. De vogel zit vaak laag in de schaduw en vliegt pas bij nadering weg; een zacht tik kan de plek verraden.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Op Trinidad afhankelijk van moerasbos en mangrove, die plaatselijk door ontginning en drooglegging achteruitgaan.

Wetenschappelijke naam

Chloroceryle aenea | (Pallas, 1764)

Pallas beschreef de soort in 1764 als Alcedo aenea; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Chloroceryle werd in 1848 ingevoerd door Kaup. Chloroceryle verbindt Grieks khlōros 'groen' met het geslacht Ceryle: 'groene Ceryle', naar de groene bovendelen. aenea is Latijn voor 'bronzen', naar de metaalglans van de groene bovendelen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Suriname.