Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Groenwangamazone

Groenwangamazone | Amazona viridigenalis

Red-crowned Amazon | Amazona tamaulipeca

De groenwangamazone is een amazonepapegaai uit het noordoosten van Mexico met een rood voorhoofd en een rode kruin. In zijn oorspronkelijke gebied is hij bedreigd door het verdwijnen van bos en door vangst voor de kooivogelhandel, maar verwilderde populaties leven onder meer in Californië en Florida. In het Caribisch gebied is hij een exoot, met een kleine groep in het zuiden van Puerto Rico.

Groenwangamazone (Amazona viridigenalis)
Foto: Glandauer/Roger Moore — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Luide, raspende en krijsende roepen, zoals een herhaald kraa-kraa, afgewisseld met hogere, fluitende tonen. Het luidst wanneer groepen 's ochtends en 's avonds tussen slaapplaats en foerageergebied vliegen.

Luister: RoepXC1182587

Opname: Richard E. Webster — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto

Herkenning

28–33 cm, gedrongen, met een korte, afgeronde staart. Groen, met een helderrood voorhoofd en voorkruin. Achter het oog loopt een donkerblauwe streep naar de achterkruin. De wangen zijn helder lichtgroen. In de armpennen zit een rode vleugelspiegel; de staart heeft een geelgroene eindband. Witte oogring, licht hoornkleurige snavel. De seksen zijn gelijk; jonge vogels hebben minder rood op de kop en een grijze iris.

Verwarrings­soorten

De Puerto Ricaanse amazone Amazona vittata heeft alleen een smalle rode band op het voorhoofd, geen lichtgroene wangen en geen blauwe streep achter het oog, en leeft in de bergbossen van El Yunque en Río Abajo, niet aan de droge zuidkust. De geelvoorhoofdamazone A. ochrocephala heeft geel op voorhoofd en kruin, de blauwvoorhoofdamazone A. aestiva blauw en geel op het gezicht en de oranjevleugelamazone A. amazonica blauw en geel op de kop en oranje in de vleugel.

Leefgebied

Op Puerto Rico droog kustbos, mangroverand, bosjes en tuinen rond Aguirre en de erven en parken van de kustplaatsen. In Mexico laaglandbos, galerijbos en bosranden. Eet zaden, vruchten, noten, bloemen en knoppen. Nestelt in boomholtes en slaapt in groepen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatietypen van het Caribisch gebied.

Verspreiding en trek

Op Puerto Rico een kleine verwilderde populatie in het zuiden, vrijwel uitsluitend in de gemeente Salinas, rond Aguirre en Bahía de Jobos, met enkele waarnemingen in het naburige Guayama. Na een piek van ruim vijftig vogels nam het aantal volgens tellingen sterk af, maar de soort wordt er tot in recente jaren gemeld. Losse waarnemingen elders op het eiland betreffen vermoedelijk ontsnapte kooivogels. Van nature alleen in het noordoosten van Mexico en mogelijk het uiterste zuiden van Texas; verwilderde populaties in Californië, Florida en op Oahu.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,18° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In Salinas, rond het voormalige suikercomplex van Aguirre en langs de bossen bij Bahía de Jobos, vroeg in de ochtend of laat in de middag, wanneer de vogels roepend tussen slaap- en foerageerplaatsen vliegen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd bedreigd (EN). In Mexico is het grootste deel van het leefgebied ontgonnen en zijn veel vogels gevangen voor de handel; de wilde populatie werd in de jaren negentig op 2000–4300 volwassen vogels geschat en neemt af. Alleen al rond Los Angeles leven naar schatting zo'n 3000 verwilderde vogels. Op Puerto Rico een exoot met een kleine populatie.

Wetenschappelijke naam

Amazona viridigenalis | (Cassin, 1853)

Cassin beschreef de soort in 1853 als Chrysotis viridigenalis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Amazona werd in 1830 ingevoerd door Lesson. Amazona komt van 'Amazone', de Franse naam die Buffon aan diverse tropisch-Amerikaanse papegaaien gaf, omdat ze uit het Amazonegebied kwamen. viridigenalis is Latijn, van viridis 'groen' en gena 'wang', naar de heldergroene wangen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit noordoost-Mexico (oorspronkelijk abusievelijk Zuid-Amerika).