Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Keizeramazone

Keizeramazone | Amazona imperialis

Imperial Amazon | Amazona imperial

De keizeramazone is de grootste amazone en endemisch op Dominica, waar hij sisserou heet. Hij is de nationale vogel van het eiland en staat op de vlag. De soort leeft alleen in het ongerepte bergregenwoud en is een van de zeldzaamste papegaaien van de wereld. Op Dominica komt ook de kleinere roodkeelamazone voor.

Keizeramazone (Amazona imperialis)
Foto: Jose — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Luid en gevarieerd, hoger dan bij de roodkeelamazone: trompetterende roepen, een piepend, schurend sii-ii-ii en snerpende kreten die overgaan in trillers. De vogels roepen vooral in de vlucht en bij het opvliegen.

Luister: RoepXC1087501

Opname: Garrett Yocklin — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto

Herkenning

46–51 cm, groot en zwaar, met een vrij lange, afgeronde staart. Kop en nek zijn donker paarsachtig, de veren met donkere randjes, zodat de kop geschubd lijkt. Rug, vleugels en staartbasis zijn donkergroen, de onderdelen diep violetpaars. In de vleugel zit een rode vlek op de armpennen, de handpennen zijn donker blauwviolet. De staart is roodbruin met een donkere eindband. Het oog is oranjerood, de snavel grijs hoornkleurig. De seksen zijn gelijk; jonge vogels hebben meer groen op de kop en een bruin oog. Vliegt met diepe, krachtige slagen en zweeft soms over het bos.

Verwarrings­soorten

De roodkeelamazone Amazona arausiaca, die op Dominica in dezelfde bossen leeft, is kleiner en overwegend groen, met een blauwe kop, een rode vlek op de keel en een rode vleugelvlek; hij heeft geen paars op de onderdelen. In slecht licht of tegen de lucht is het formaat het beste kenmerk: de keizeramazone is duidelijk zwaarder en heeft langzamere, diepere vleugelslagen.

Leefgebied

Het bladerdak van ongerept bergregenwoud en nevelwoud, meestal tussen 600 en 1300 meter, met uitlopers naar lagere hellingen in rivierdalen. Eet vruchten, zaden, noten, bloemen en knoppen van bosbomen. Broedt van februari tot juni in holten van zeer grote, oude bomen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatietypen van het Caribisch gebied.

Verspreiding en trek

Endemisch op Dominica, vrijwel alleen op de hellingen van de Morne Diablotin in het noorden van het eiland, vooral in het dal van de bovenloop van de Picard. Vroeger ook in de zuidelijke bergen rond de Morne Trois Pitons, waar de soort sterk is afgenomen of verdwenen.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,18° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

De beste kans bieden de uitzichtpunten langs het Syndicate-pad in het Morne Diablotin National Park, in de vroege ochtend, als de vogels over de bosdalen vliegen. Er is geduld nodig; de roodkeelamazone is daar veel vaker te zien, zodat elke grote, donkere papegaai goed moet worden bekeken.

Staat van instandhouding

Ernstig bedreigd. Vroeger nam de soort af door jacht, vangst en het kappen van bos; later herstelde de populatie zich enigszins. De orkanen van 2017, vooral Maria, vernietigden een groot deel van het bergbos; in 2018 werden nog ongeveer twintig vogels gezien. Het aantal volwassen vogels wordt op ongeveer vijftig geschat. Door de kleine populatie en het trage broeden blijft de soort zeer kwetsbaar voor nieuwe orkanen.

Wetenschappelijke naam

Amazona imperialis | Richmond, 1899

Richmond beschreef de soort in 1899 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Amazona werd in 1830 ingevoerd door Lesson. Amazona komt van 'Amazone', de Franse naam die Buffon aan diverse tropisch-Amerikaanse papegaaien gaf, omdat ze uit het Amazonegebied kwamen. imperialis is Latijn voor 'keizerlijk', naar de grootte en pracht van deze grootste amazone. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Dominica.