Alle soorten › Papegaaiachtigen › Kaketoes › Valkparkiet
Valkparkiet | Nymphicus hollandicus
Cockatiel | Cacatúa australiana ninfa
De valkparkiet is een kleine, slanke kaketoe uit Australië met een spitse kuif en een lange, puntige staart, en een van de meest gehouden kooivogels ter wereld. In het Caribisch gebied gaat het om ontsnapte of losgelaten vogels; een zich zelfstandig in stand houdende populatie is van geen enkel eiland beschreven. De soort is de enige in haar eigen onderfamilie, Nymphicinae.
Geluid
De vluchtroep is een rollend, stijgend kwiel-kwiel of wie-ro, vaak herhaald. Kooivogels imiteren ook fluitmelodieën, menselijke spraak en huishoudelijke geluiden, en ontsnapte vogels laten die soms in het vrije veld horen.
Opname: Thierry THOMAS — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
30–33 cm, waarvan bijna de helft staart. Wildkleurige vogels zijn grijs, met een smalle, rechtopstaande kuif en een groot wit vlak op de vleugeldekveren dat zowel zittend als in de vlucht opvalt. Het mannetje heeft een gele kop en kuif en een oranje oorvlek; het vrouwtje heeft een grijzer gezicht, een doffere oorvlek en fijne gele dwarsbandering op de onderkant van staart en slagpennen. Jonge vogels lijken op het vrouwtje. Ontsnapte vogels zijn vaak kweekvormen: geheel geelwit (lutino), bont, kaneelkleurig of geparelde vogels komen veel voor. De vlucht is snel en recht, op spitse vleugels, wat de soort haar Nederlandse naam gaf.
Verwarringssoorten
Met kuif, grijs verenkleed en wit vleugelvlak niet met andere papegaaien in het gebied te verwarren. De monniksparkiet Myiopsitta monachus heeft een grijze voorkop en borst, maar is verder groen en heeft geen kuif. De halsbandparkiet Psittacula krameri heeft eveneens een lange spitse staart, maar is geheel groen. In de vlucht kan een losse vogel aan een kleine valk of een tortel doen denken; het witte vleugelvlak en de roep sluiten die uit.
Leefgebied
Ontsnapte vogels houden zich op in woonwijken, tuinen, parken en open terrein met gras en verspreide bomen, vaak bij huizen. Ze eten graszaden en ander zaad op de grond en bezoeken voedertafels. In Australië leeft de soort in droog, open land met bomen, altijd in de buurt van water, en trekt ze nomadisch rond.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatietypen van het Caribisch gebied.
Verspreiding en trek
Losse waarnemingen van ontsnapte vogels zijn bekend van Puerto Rico, waar verreweg de meeste meldingen vandaan komen, en verder van Cuba, de Dominicaanse Republiek, Guadeloupe, Martinique, de Bahama's en Barbados. Gevestigde populaties zijn daar niet aangetoond. Van nature verspreid over vrijwel het hele binnenland van Australië.
- Zomergast (ca. okt–mrt)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Een losse valkparkiet duikt meestal op in woonwijken en parken, vaak op een dak, een antenne of op het gazon. Bij elke vogel blijft de vraag of het om een recent ontsnapte kooivogel gaat; afwijkende kweekkleuren wijzen daar in elk geval op.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. In het Caribisch gebied een exoot zonder gevestigde populatie; ontsnapte vogels overleven er soms een tijd, maar er is geen zelfstandige voortplanting beschreven.
Wetenschappelijke naam
Nymphicus hollandicus | (Kerr, 1792)
Kerr beschreef de soort in 1792 als Psittacus hollandicus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Nymphicus werd in 1832 ingevoerd door Wagler. Nymphicus is Grieks, van numphikos 'bruids-, nimfachtig', naar de sierlijkheid van de vogel. hollandicus verwijst naar Nieuw-Holland, de oude naam voor Australië. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Nieuw-Holland (Australië).