Witoogparkiet | Psittacara leucophthalmus

Geluid

Luidruchtig in de vlucht: een raspend gekwetter, afgewisseld met hogere, krassende kreten, zoals kreek-kreek. Zittende groepen laten scherpe, piepende tonen horen.

Herkenning

32–35 cm, met een lange, spitse staart. Groen, van onder iets geliger. Op kop en hals zitten verspreide rode veertjes, bij sommige vogels nauwelijks, bij andere veel. De vleugelbocht en de voorrand van de vleugel zijn rood. In de vlucht vallen onder de vleugel de rode buitenste kleine dekveren en de gele buitenste grote dekveren op; de slagpennen en de onderkant van de staart zijn olijfgeel. De kale oogring is wit tot geelwit, de iris oranje en de snavel hoornkleurig. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels hebben weinig of geen rood op kop en vleugel.

Verwarrings­soorten

Op Curaçao is de blauwkroonparkiet Thectocercus acuticaudatus even groot, maar heeft een dofblauwe kop en geen rood en geel onder de vleugel; de roodvoorhoofdparkiet Psittacara wagleri heeft een aaneengesloten rood voorhoofd en een groene ondervleugel. De maïsparkiet Eupsittula pertinax is veel kleiner, met een geelbruin gezicht en een olijfbruine borst. Op Trinidad zijn de oranjevleugelamazone Amazona amazonica en andere amazones gedrongener, met een korte staart; de groene muspapegaai Forpus passerinus is veel kleiner.

Leefgebied

Op Trinidad stadsparken, tuinen en wijken met hoge bomen, vooral in Port of Spain en San Fernando, en enkele bosgebieden in het binnenland. Op Curaçao golfterreinen, hotelterreinen, de omgeving van de waterzuivering bij Klein Hofje en de mangrove bij de Piscaderabaai, vaak samen met blauwkroonparkieten. In het oorspronkelijke areaal bosranden, galerijbos, secundair bos, palmbossen, savanne en mangrove, meestal in het laagland. Eet zaden, vruchten en bloemen. Broedt in boomholten.

Verspreiding en trek

Trinidad: sinds de jaren 2010 kleine aantallen, vooral in Port of Spain (onder meer de Royal Botanic Gardens) en rond San Fernando, met losse waarnemingen elders op het eiland; de vogels worden als zeldzaam beschouwd en de herkomst is onzeker. Curaçao: kleine groep sinds ongeveer 2017, vooral bij Blue Bay, Klein Hofje en de Piscaderabaai, vermoedelijk van ontsnapte vogels. Van andere eilanden geen waarnemingen bekend. Van nature over een groot deel van tropisch Zuid-Amerika ten oosten van de Andes, van Venezuela en de Guyana's tot Noord-Argentinië en Uruguay.

• Jaarrond
• donker = kerngebied, licht = dun verspreid

Hoe en wanneer kijken

Op Trinidad in de Royal Botanic Gardens en langs Belmont Circular Road in Port of Spain, op Curaçao op het terrein van Blue Bay. Een overvliegende groep is aan de rode en gele vlakken onder de vleugel te herkennen; zittende vogels tonen de witte oogring en de verspreide rode veertjes op de kop.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd, al neemt de soort plaatselijk af door vangst voor de handel en verlies van leefgebied. In het Caribisch gebied een zeldzame exoot of mogelijk zwerver; of de vogels op Trinidad en Curaçao zich zelfstandig voortplanten, is niet bekend.

Wetenschappelijke naam

Psittacara leucophthalmus | (Müller, 1776) (GBIF: Aratinga leucophthalma)

Müller beschreef de soort in 1776 als Psittacus leucophthalmus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Psittacara werd in 1825 ingevoerd door Vigors. Psittacara verbindt het Griekse psittakos 'papegaai', in het Latijn psittacus, met de geslachtsnaam Ara, de ara's. leucophthalmus is Grieks voor 'witoog', van leukos 'wit' en ophthalmos 'oog', naar de kale witte oogring. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit de Guyana's.