Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Zwaluwtangare

Zwaluwtangare | Tersina viridis

Swallow Tanager | Tangara golondrina

De zwaluwtangare is een afwijkende tangare met een brede, platte snavel en lange, spitse vleugels. Hij vangt veel insecten in de vlucht, vanaf een hoge, kale tak, maar eet ook vruchten. Ongewoon voor een tangare is dat hij in holten broedt, vaak in een steile aarden wand. Op Trinidad is hij een plaatselijke broedvogel die een deel van het jaar verdwijnt.

Zwaluwtangare (Tersina viridis)
Foto: Dario Sanches from São Paulo, Brazil — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De roep is een hoog, wat vervaagd, zoemend en metalig tsiet, vaker te horen dan de zang. De zang is een vrij snelle reeks van tien tot vijftien hoge, piepende tonen.

Luister: ZangXC1023802

Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

14–15 cm, met een korte, brede snavel en lange vleugels. Het mannetje is helder turkooisblauw met een zwart masker van voorhoofd tot keel; midden op borst en buik en de onderstaartdekveren zijn wit, de flanken grof zwart gebandeerd. Vleugels en staart zijn zwart met turkooise randen. Het vrouwtje is grasgroen, met een grijzig, donker gevlekt gezicht, een lichtgele buik en groen gebandeerde, gelige flanken. Jonge mannetjes zijn eerst groen als het vrouwtje en worden geleidelijk vlekkerig blauw.

Verwarrings­soorten

De turkooistangare Tangara mexicana is donkerder blauw met gele buik en zonder masker. Het vrouwtje van de groene suikervogel Chlorophanes spiza is ook grasgroen, maar heeft een dunne, licht gebogen snavel met gele ondersnavel en geen bandering op de flanken. Vrouwtjes van de purpersuikervogel Cyanerpes caeruleus en de blauwe suikervogel Cyanerpes cyaneus zijn kleiner, met een lange, gebogen snavel en gestreepte onderdelen.

Leefgebied

Randen van vochtig bos, open plekken met losse bomen, oud secundair bos en beschaduwde koffie- en cacaoplantages, op Trinidad vooral in de heuvels en bergen van de Northern Range. Zit vaak rechtop op hoge, kale takken, vanwaar hij insecten in de lucht vangt; plukt ook vruchten, vaak kort fladderend. Het nest ligt in een holte in een aarden wand, een muur of een boom, meestal een bestaande holte; in zachte grond graaft hij ook zelf.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatietypen van het Caribisch gebied.

Verspreiding en trek

In het Caribisch gebied alleen op Trinidad, waar hij plaatselijk broedt, vooral in de Northern Range. In de maanden november tot januari is hij daar nauwelijks waargenomen. Van Curaçao en Bonaire zijn enkele losse meldingen bekend. Buiten het gebied van het oosten van Panama door een groot deel van Zuid-Amerika tot in het noordoosten van Argentinië; zuidelijke populaties trekken in de zuidelijke winter naar het noorden.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,18° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Het meest kansrijk in het voorjaar en de vroege zomer langs bergwegen in de Northern Range, bijvoorbeeld in de Arima-vallei, waar vogels op kale takken boven het bos zitten en in de lucht naar insecten uitvliegen. Steile wegbermen zijn het zoeken naar broedholten waard.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Een wijdverbreide soort van bosranden en half open landschap, die ook in secundair bos en plantages voorkomt.

Wetenschappelijke naam

Tersina viridis | (Illiger, 1811)

Illiger beschreef de soort in 1811 als Hirundo viridis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Tersina werd in 1819 ingevoerd door Vieillot. Tersina komt van het Franse Tersine, een niet te identificeren vogel die Buffon beschreef. viridis is Latijn voor 'groen'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit oostelijk Brazilië.