Alle soorten › Spechtachtigen
Spechtachtigen | Piciformes
Woodpeckers and allies | Pícidos y afines
De voet heeft twee tenen naar voren en twee naar achteren, een grip waarmee de vogel zich verticaal op een stam kan vastzetten of stevig op een tak kan zitten. In Mexico en Midden-Amerika omvat de orde vier families: de spechten, de toekans en arassari's, en twee kleine families Amerikaanse baardvogels, die alleen in het zuiden van het gebied, in Costa Rica en Panama, voorkomen. Uiterlijk hebben ze weinig gemeen, maar alle broeden in holten: spechten en baardvogels hakken die zelf uit in dood of zacht hout, terwijl toekans meestal een natuurlijke rottingsholte of een oud spechtenhol betrekken. Nestmateriaal wordt niet aangedragen, en de witte eieren liggen op de kale bodem of op wat houtsnippers. De jongen komen blind en naakt uit het ei en hebben een verhoornd kussentje op het hielgewricht, waarmee ze op die ruwe bodem steunen. Beide ouders broeden en voeren. Vrijwel alle soorten zijn standvogels; alleen enkele spechten uit het noorden, zoals de geelbuiksapspecht, komen hier overwinteren.
Families in deze orde
- Amerikaanse baardvogels | Capitonidae2 soortenEen familie van tropisch Zuid-Amerika die in het gebied alleen het zuiden bereikt: de gids telt twee soorten in twee geslachten, in vochtig laagland- en heuvelbos van Costa Rica en Panama. Het zijn gedrongen, kortstaartige vogels met een grote kop en een dikke, kegelvormige snavel, verwant aan de toekans en de spechten en net als die met een zygodactyle voet, twee tenen naar voren en twee naar achteren. Het verenkleed is bont, met rood, geel, oranje en zwart, en mannetje en vrouwtje verschillen vaak duidelijk; bij de roodkopbaardvogel heeft het mannetje een helderrode kop, het vrouwtje een blauw en groen getekende. Ze eten rijpe vruchten en insecten en sluiten zich vaak aan bij gemengde foerageergroepen in het kronendak. Daarbij doorzoeken ze graag dode, opgekrulde bladeren en mosklompen naar ongewervelden, waarbij ze zich soms ondersteboven hangend vastklemmen. De stem is een lage, droge ratel of een reeks korte, holle tonen. Het nest is een holte die ze zelf uithakken in vermolmd hout, zonder bekleding, met witte eieren.
- Toekanbaardvogels | Semnornithidae1 soortEen kleine familie van twee soorten, waarvan er één in het gebied voorkomt: de Hoornsnavelbaardvogel, die alleen leeft in het vochtige bergwoud van Costa Rica en het westen van Panama. Toekanbaardvogels staan tussen de Amerikaanse baardvogels en de toekans in en werden pas op grond van DNA-onderzoek als eigen familie erkend. Het zijn gedrongen, dikkoppige vogels met een korte, zware snavel; bij deze soort eindigt de bovensnavel in een gevorkte punt die in een groef van de ondersnavel past, een vorm waarvan de functie nog niet goed begrepen is. Het verenkleed is olijfbruin met een goudgele of roestkleurige borst, en het mannetje draagt een glanzend zwart kuifje in de nek. Ze eten vooral vruchten en bessen, aangevuld met bloemen en insecten, en foerageren in kleine, luidruchtige groepjes in de middelste en hogere lagen van het bos. Paren zingen in duet met holle, kwakende tonen. Ze broeden en slapen in holten in dood of vermolmd hout, die ze zelf uithakken, en buiten de broedtijd overnachten er soms meerdere vogels samen in één holte. De eieren zijn wit.
- Toekans | Ramphastidae6 soortenIn Mexico en Midden-Amerika leven zes soorten in vier geslachten: de grote toekans van het geslacht Ramphastos, de slankere, in groepen levende arassari's, de groene smaragdtoekans van bergbos en een kleine toekan met een gele oorvlek in het uiterste zuiden. De enorme, vaak bont gekleurde snavel is lichter dan hij lijkt: onder een dunne hoornlaag zit een sponzig netwerk van botbalkjes met veel lucht. Met die snavel bereiken ze vruchten aan dunne twijgen die hun gewicht niet zouden dragen, en de rijk doorbloede snavel helpt ook bij het afgeven van warmte. De snijranden zijn getand en de tong is lang, smal en aan de rand rafelig als een veer. De voet is zygodactyl. Toekans eten vooral vruchten, die ze met een opgeworpen kop doorslikken, maar ook insecten, hagedissen en eieren en jongen van andere vogels. De stem is weinig muzikaal: kwakende, krassende of keffende roepen die ver dragen. Ze slapen in boomholten, waarbij ze de staart over de rug vouwen; arassari's delen zo een slaapholte met een hele groep. Het nest is een holte in een boom, vaak een oud spechtenhol, met twee tot vier witte eieren.
- Spechten | Picidae39 soortenEen rechte, beitelvormige snavel en een schedel die de klappen opvangt: de snavelbasis rust op sponsachtig bot, zware nekspieren sturen de slag, en de neusgaten liggen achter dekveertjes die het stof tegenhouden. De tong is buitengewoon lang en draagt aan de punt weerhaakjes of kleverig speeksel; hij wordt gedragen door twee dunne, verlengde botstaven die om de schedel heen lopen en de tong ver buiten de snavel schuiven. De staartpennen zijn bij de meeste soorten stijf en spits en dienen bij het klimmen als derde steunpunt; het klimmen gaat in korte rukjes omhoog, de vlucht in golven van enkele slagen en een duik op gesloten vleugels. In plaats van zang gebruiken ze roffels: een snelle serie slagen op een resonerende tak, waarmee het territorium wordt afgekondigd en een partner gelokt.