Alle soorten › Trogonachtigen › Trogons › Bairds trogon
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Roofvogels, uilen, ijsvogels en spechten Afroaves › Muisvogels, scharrelaars en spechten Coraciimorphae › Trogons en holenbroeders Cavitaves
Bairds trogon | Trogon bairdii
Baird's Trogon | Trogón de Baird
Bairds trogon is een roodbuikige trogon van het vochtige laagland- en heuvelbos aan de Pacifische kant van het zuiden van Costa Rica en het westen van Panama, en komt buiten het gidsgebied niet voor. Het mannetje is te herkennen aan de lichtblauwe oogring en de grotendeels witte onderkant van de staart. De naam eert de Amerikaanse natuuronderzoeker Spencer Fullerton Baird.
Geluid
Een lange reeks korte, doffe kau-noten die langzaam begint, versnelt en aan het eind weer wat vertraagt en wegzakt; langer dan bij de meeste andere trogons van het gidsgebied. Daarnaast een zacht gekakel.
Opname: Johan Chaves — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto
Herkenning
26–28 cm. Het mannetje heeft een donker blauwgroene kop, rug en borst met een violette glans, een zwartachtig gezicht en keel, een rode tot oranjerode buik en onderstaartdekveren en geen witte borstband. De oogring is lichtblauw, de snavel blauwgrijs en het oog donker. De onderkant van de staart is grotendeels wit. Het vrouwtje is leigrijs op kop, rug en borst, met een rode buik, een onderbroken lichtblauwe oogring en een zwart-wit gebandeerde staartonderkant.
Verwarringssoorten
Massena's trogon Trogon massena is groter en heeft een oranjerode snavel en oogring en een effen leigrijze staartonderkant. De gekraagde trogon Trogon collaris heeft een witte borstband, bij het mannetje een gele snavel en een gebandeerde staartonderkant met brede witte punten. Goulds trogon Trogon caligatus en de noordelijke zwartkeeltrogon Trogon tenellus zijn kleiner en hebben een gele buik.
Leefgebied
Vochtig laaglandbos en heuvelbos van zeeniveau tot ongeveer 1200 m, vooral hoog, oud bos; ook hoog secundair bos en bosranden. Zit lang stil in de middelste en hogere boomlaag en eet vruchten en grote insecten. Graaft zijn nest uit in een termietennest in een boom of in rottend hout.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Pacifische helling van Costa Rica, van de omgeving van Carara in het midden van het land zuidoostwaarts door het dal van de Térraba en het schiereiland Osa tot de grens met Panama; in het westen van Panama in Chiriquí, waar hij door ontbossing zeldzaam is geworden. Elders in het gidsgebied en daarbuiten komt hij niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Het best te zien in het Nationaal Park Carara en op het schiereiland Osa, onder meer in Corcovado, in Costa Rica. De lange, versnellende reeks kau-noten wordt vaak eerder gehoord dan dat de vogel gezien wordt.
Staat van instandhouding
Gevoelig. Het kleine verspreidingsgebied krimpt en raakt versnipperd door ontbossing, vooral in Panama; de grootste aantallen leven in beschermde bossen in het zuidwesten van Costa Rica.
Wetenschappelijke naam
Trogon bairdii | Lawrence, 1868
Lawrence beschreef de soort in 1868 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Trogon werd in 1760 ingevoerd door Brisson. Trogon is Grieks, van trōgōn 'knagend, vruchten etend'. bairdii eert de Amerikaanse ornitholoog Spencer Fullerton Baird (1823–1887) van het Smithsonian Institution. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit San Mateo, Costa Rica.