Alle soorten › Zangvogels › Winterkoningen › Bewicks winterkoning

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae

Bewicks winterkoning | Thryomanes bewickii

Bewick's Wren | Chivirín cola oscura

De bewicks winterkoning is een slanke, grijsbruine winterkoning met een opvallende witte wenkbrauwstreep en een lange staart die voortdurend heen en weer wordt bewogen. Hij leeft in struikgewas, droog open bos en tuinen. In het gidsgebied komt hij voor in het noorden en midden van Mexico.

Bewicks winterkoning (Thryomanes bewickii)
Foto: Becky Matsubara from El Sobrante, California — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is gevarieerd: enkele hoge inleidende tonen, gevolgd door zoemende tonen en een heldere triller; elk mannetje heeft meerdere zangtypen. De roep is een droog, raspend dzjiep en een snorrend gekwetter.

Luister: ZangXC1103027

Opname: Ed Pandolfino — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto

Herkenning

13–14 cm, met een lange staart. Bovendelen grijsbruin, ongevlekt. Lange, witte wenkbrauwstreep. Onderdelen grijswit, flanken iets bruiner. Staart lang, fijn zwart gebandeerd, met witte hoeken aan de buitenste veren. Snavel lang, dun en licht gebogen.

Verwarrings­soorten

De carolinawinterkoning Thryothorus ludovicianus is warmer roodbruin, met okerkleurige onderdelen en een kortere staart zonder witte hoeken. De noordelijke huiswinterkoning Troglodytes aedon mist de duidelijke witte wenkbrauwstreep. De amerikaanse rotswinterkoning Salpinctes obsoletus is gespikkeld en leeft op rotsen.

Leefgebied

Struikgewas in halfwoestijn en chaparral, droog open eiken- en pijn-eikenbos, oeverbegroeiing en tuinen en erven in dorpen; van laagland tot hoog in de bergen. Zoekt op de grond en in struiken naar insecten en spinnen.

Verspreiding en trek

Baja California en het noorden en midden van Mexico, zuidelijk tot in de hooglanden van Oaxaca. Buiten het gidsgebied in een groot deel van het westen en zuiden van de Verenigde Staten en het zuidwesten van Canada.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Vaak de eerste winterkoning die opvalt in struikgewas en tuinen in het Mexicaanse hoogland; let op de witte wenkbrauwstreep en de zwaaiende staart.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Algemeen in het westen van het verspreidingsgebied; in het oosten van de Verenigde Staten sterk achteruitgegaan. Een ondersoort van het eiland Guadalupe voor de kust van Baja California is uitgestorven.

Wetenschappelijke naam

Thryomanes bewickii | (Audubon, 1827)

Audubon beschreef de soort in 1827 als Troglodytes bewickii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Thryomanes werd in 1862 ingevoerd door Sclater. Thryomanes is Grieks, van thruon 'riet' en -manēs 'hartstochtelijk gesteld op'; de naam verwijst naar de verwantschap met Thryothorus, niet naar een voorkeur voor riet. bewickii eert de Engelse houtgraveur en natuurillustrator Thomas Bewick (1753–1828). Het eerst beschreven exemplaar kwam uit bij St. Francisville, Louisiana.