Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Blauwvoorhoofdpapegaai
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae
Blauwvoorhoofdpapegaai | Touit dilectissimus
Blue-fronted Parrotlet | Cotorrita cariazul
De blauwvoorhoofdpapegaai is een kleine, gedrongen papegaai met een korte, rechte staart, die in het gidsgebied vrijwel alleen in centraal en oostelijk Panama voorkomt. Hij leeft in het kronendak van vochtig voetheuvelbos en laaglandbos en is de zuidelijke tegenhanger van de Costa Ricaanse papegaai. Groepjes vliegen snel en laag over het bos.
Geluid
Een zacht, nasaal en wat klagend njee of tjee, vaak in de vlucht herhaald; zittende vogels zijn meestal stil.
Opname: Francisco Sornoza — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
17 cm. Groen, met een blauw voorhoofd en voorkruin en een rode streep van de snavelbasis onder het oog door. Het mannetje heeft een rode vlek op de vleugelboeg en de kleine dekveren, bij het vrouwtje kleiner of grotendeels groen. De ondervleugeldekveren zijn geel. De korte staart is geel met een zwarte eindband, de middelste pennen groen. De snavel is licht geelachtig. Vliegt snel en recht, in paren of kleine groepjes.
Verwarringssoorten
De Costa Ricaanse papegaai Touit costaricensis, in Costa Rica en het westen van Panama, heeft een rood in plaats van blauw voorhoofd en rood rond het oog. De toviparkiet Brotogeris jugularis heeft een langere, spitse staart, een oranje kinvlek en bruine schouders. De roodoorpapegaai Pyrilia haematotis is groter, met een bruine kop en rode ondervleugel.
Leefgebied
Vochtig voetheuvelbos en laaglandregenwoud, ook nevelwoud op lagere bergtoppen en hoge bosranden; vooral tussen 400 en 1700 m, soms lager. Eet vruchten, zaden en bloemen in het kronendak, ook van epifyten. Broedt in holten, onder meer in termietennesten in bomen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
In Panama in de voetheuvels en lage bergen van Coclé (rond El Valle), de provincie Panamá (Cerro Jefe en Cerro Azul), Guna Yala en Darién (onder meer Cerro Pirre). In Costa Rica alleen enkele waarnemingen in het zuidoosten. Buiten het gidsgebied in het noordwesten van Colombia, het westen van Ecuador en het noordwesten van Venezuela.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Langs de wegen bij Cerro Azul en Cerro Jefe vliegen soms kleine groepjes over het bos; het nasale geluid is vaak het eerste teken. Zittende vogels in een vruchtdragende boom gaan door hun groene kleur op in het loof.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Gevoelig voor het verlies van voetheuvelbos.
Wetenschappelijke naam
Touit dilectissimus | (Sclater & Salvin, 1871)
Sclater & Salvin beschreef de soort in 1871 als Urochroma dilectissima; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Touit werd in 1855 ingevoerd door Gray. Touit komt uit het Tupi: tuí eté 'echte kleine papegaai', door Marcgrave in 1648 als 'Tuiete' opgetekend. dilectissimus is Latijn voor 'allerliefst', 'zeer dierbaar', overtreffende trap van dilectus 'geliefd'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit ten zuiden van Mérida, Venezuela.