Alle soorten › Eendachtigen › Eenden, ganzen en zwanen › Brilzee-eend
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Eend- en hoendervogels Galloanserae
Brilzee-eend | Melanitta perspicillata
Surf Scoter | Negrón careto
De brilzee-eend is een Noord-Amerikaanse zee-eend die in de winter langs de Pacifische kust van het noordwesten van Mexico verblijft, vooral rond Baja California en in de Golf van Californië. Het is de talrijkste zee-eend van het gidsgebied. Groepen liggen vlak achter de branding en duiken naar schelpdieren.
Geluid
In de winter meestal stil. In de vlucht maken de vleugels van het mannetje een zacht fluitend of zoemend geluid. In de balts geeft het mannetje een laag, gorgelend geluid, het vrouwtje een schor krah.
Opname: Stanislas Wroza — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
46–55 cm. Forse, donkere duikeend met een groot, wigvormig kopprofiel: het platte voorhoofd loopt zonder knik door in een zware snavel. Het mannetje is geheel zwart met een witte vlek op het voorhoofd en een grotere in de nek, een wit oog en een snavel in oranje, rood, geel en wit met een ronde zwarte vlek aan de zijkant van de basis. Het vrouwtje is donkerbruin met twee vage lichte vlekken op de kopzijde, voor het oog en op de oorstreek, vaak met een lichte vlek in de nek; de snavel is donker. Jonge vogels lijken op het vrouwtje, met een lichtere buik. In geen enkel kleed is er wit in de vleugel.
Verwarringssoorten
De witvleugelzee-eend Melanitta deglandi heeft in elk kleed een wit vlak op de armpennen, dat bij zwemmende vogels vaak als een smalle witte streep langs de flank te zien is; het mannetje heeft alleen een klein wit haakje achter het oog. Vrouwtjes en jonge vogels van beide soorten hebben twee lichte kopvlekken, zodat bij die kleden het vleugelwit beslist. Jonge geoorde aalscholvers Nannopterum auritum, die ook laag in het water liggen en duiken, hebben een lange hals en een dunne, gehaakte snavel.
Leefgebied
Ondiep kustwater achter de branding, beschutte baaien, kustlagunes en riviermondingen; zelden op zoet water in het binnenland. Duikt naar mosselen en andere schelpdieren, kreeftachtigen en wormen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Overwintert langs beide kusten van Baja California en Baja California Sur en in de Golf van Californië langs Sonora en Sinaloa, zuidwaarts in kleinere aantallen tot Nayarit; verder zuidelijk zeldzaam. Aan de Golf van Mexico overwintert de soort vooral langs de kust van de Verenigde Staten. Broedt op meren in de boreale bossen van Alaska en Canada.
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
De baaien en lagunes aan de Pacifische kant van Baja California, zoals de Bahía de San Quintín en de Laguna Ojo de Liebre, waar groepen achter de branding liggen; de witte nekvlek van het mannetje licht op zodra de vogel de kop draait.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De Noord-Amerikaanse stand is sinds het midden van de twintigste eeuw afgenomen. In het gidsgebied een vrij algemene wintergast langs de noordwestkust.
Wetenschappelijke naam
Melanitta perspicillata | (Linnaeus, 1758)
Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Anas perspicillata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Melanitta werd in 1822 ingevoerd door Boie. Melanitta is Grieks, van melas 'zwart' en netta 'eend'. perspicillata is modern Latijn voor 'gebrild', van perspicere 'doorheen kijken', naar de opvallende witte koptekening. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit de Hudsonbaai.