Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Bruinkapleptopogon
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae
Bruinkapleptopogon | Leptopogon amaurocephalus
Sepia-capped Flycatcher | Mosquero gorra parda
De bruinkapleptopogon is een slanke, olijfkleurige Leptopogon-tiran met een bruine kruin, een donkere vlek op de oorstreek en lichte vleugelstrepen. Kenmerkend is de gewoonte om af en toe één vleugel boven de rug te heffen. In het gidsgebied leeft hij van het zuidoosten van Mexico tot Panama.
Geluid
Een scherp, explosief begin dat overgaat in een droge, snelle ratel, vooral te horen uit de middenlaag van het bos.
Opname: Aran Rodrigues Cardoso — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
13–14 cm. Kruin donker sepiabruin. Gezicht grijsachtig met fijne lichte spikkels en een donkere halvemaanvormige vlek op de oorstreek. Bovendelen olijfgroen. Vleugels donker met twee duidelijke okerkleurige vleugelstrepen en lichte randen aan de slagpennen. Keel grijsachtig, borst olijfgrijs, buik lichtgeel. Snavel dun, onderkant licht. Geslachten gelijk.
Verwarringssoorten
De grijskruinleptopogon Leptopogon superciliaris (heuvel- en bergbos in Costa Rica en Panama) heeft een leigrijze in plaats van bruine kruin en een scherper getekend zwart-wit gezicht. De okerbuikpipratiran Mionectes oleagineus mist vleugelstrepen en oorvlek en heeft een okerkleurige buik.
Leefgebied
Middenlaag en ondergroei van vochtig laaglandbos en heuvelbos, vaak langs beken en ravijnen, ook in oud secundair bos en aan bosranden, van zeeniveau tot ongeveer 1200 m. Zit rechtop en schiet naar bladeren om insecten te pakken; sluit zich soms aan bij gemengde groepen. Eet ook kleine vruchten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Caribische kant van het zuidoosten van Mexico, van het zuiden van Veracruz en het noorden van Oaxaca door Chiapas, Tabasco en het zuiden van het schiereiland Yucatán, en verder door Belize, Guatemala, Honduras en Nicaragua tot Costa Rica en Panama. Buiten het gidsgebied in een groot deel van Zuid-Amerika, tot in het noordoosten van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Let op de ratelende roep en de opgeheven vleugel: wie een olijfkleurige tiran één vleugel ziet optillen, heeft meestal een Leptopogon of Mionectes voor zich.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Vrij algemeen maar weinig opvallend; verdwijnt waar het bos volledig gekapt wordt.
Wetenschappelijke naam
Leptopogon amaurocephalus | Cabanis, 1846
Cabanis beschreef de soort in 1846 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Leptopogon werd in 1844 ingevoerd door Cabanis. Leptopogon is Grieks, van leptos 'fijn, dun' en pōgōn 'baard', naar de fijne borstelveren bij de snavelbasis. amaurocephalus is Grieks, van amauros 'donker, dof' en -kephalos '-koppig', naar de donkerbruine kap. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit São Paulo, Brazilië.