Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Cactussaffierkolibrie
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Vogels van de elementen Elementaves › Nachtzwaluwen en gierzwaluwen Strisores
Cactussaffierkolibrie | Basilinna xantusii
Xantus's Hummingbird | Zafiro de Xantus
De cactussaffierkolibrie is endemisch voor de zuidelijke helft van het schiereiland Baja California. Het is de enige kolibrie in het gebied met een brede witte streep achter het oog en kaneelkleurige onderdelen. De soort broedt vooral in de winter en het voorjaar, wanneer in de woestijn veel planten bloeien.
Geluid
Een laag, droog tik of tsjik, en bij achtervolgingen een snelle, ratelende reeks.
Opname: Sue Riffe — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
8–9 cm, met een rechte, rode snavel met een zwarte punt. Beide geslachten hebben een donker gezicht met een brede witte streep achter het oog, groene bovendelen, kaneelkleurige onderdelen en een roestbruine staart. Het mannetje heeft een zwart voorhoofd en kin en een glanzend groene keel; de middelste staartpennen zijn groen. Het vrouwtje heeft een kaneelkleurige keel en een roestbruine staart met een donkere band bij de top.
Verwarringssoorten
De costa's kolibrie Calypte costae heeft een zwarte snavel en grijswitte onderdelen; het mannetje heeft een paarse keel en kruin. Vrouwtjes van Selasphorus-soorten, zoals de rosse kolibrie Selasphorus rufus, zijn alleen op de flanken en aan de staartbasis roestbruin, hebben een zwarte snavel en geen brede witte oogstreep. De witoorsaffierkolibrie Basilinna leucotis van het vasteland heeft groene of witte, gevlekte onderdelen en komt niet in Baja California voor.
Leefgebied
Woestijnstruweel, cactusbos en droog bos in de Kaapregio, oases met palmen en vijgen, droge rivierbeddingen met bomen, eiken- en pijnbos in de Sierra de la Laguna, en tuinen; van zeeniveau tot ongeveer 2000 m. Buiten het broedseizoen deels in lagere, bloemrijke gebieden.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Endemisch voor de zuidelijke helft van het schiereiland Baja California in Mexico, ongeveer vanaf de woestijn van Vizcaíno en de Sierra de San Francisco zuidwaarts tot Cabo San Lucas, ook op enkele eilanden in de Golf van Californië zoals Espíritu Santo en Cerralvo. Dwaalgasten tot in Californië en Brits-Columbia.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In tuinen en bij bloeiende struiken rond La Paz, Todos Santos en San José del Cabo, langs de oases van de Kaapregio en in de bergbossen van de Sierra de la Laguna. Ook bij voedertoestellen.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is beperkt, maar de soort is er vrij algemeen en leeft ook in tuinen. Toerisme en bebouwing in de Kaapregio nemen plaatselijk leefgebied in.
Wetenschappelijke naam
Basilinna xantusii | (Lawrence, 1861)
Lawrence beschreef de soort in 1861 als Amazilia Xantusii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Basilinna werd in 1831 ingevoerd door Boie. Basilinna is Grieks voor 'koningin', als lofprijzing van deze fraaie kolibries. xantusii eert de Hongaarse verzamelaar en natuuronderzoeker János Xántus (John Xantus, 1825–1894), die in Baja California verzamelde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cabo San Lucas, Baja California Sur, Mexico.