Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Costa's kolibrie
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Vogels van de elementen Elementaves › Nachtzwaluwen en gierzwaluwen Strisores
Costa's kolibrie | Calypte costae
Costa's Hummingbird | Colibrí cabeza violeta
Costas kolibrie is een kleine, kortstaartige kolibrie van de woestijnen van het noordwesten van Mexico en het zuidwesten van de Verenigde Staten. Een groot deel van de wereldstand leeft in Baja California en Sonora. De soort broedt vooral in de late winter en het voorjaar, wanneer de woestijn bloeit, en verlaat in de zomerhitte deels de droogste gebieden.
Geluid
Het mannetje zingt een hoge, dunne, aanzwellende fluittoon, als sie-sjieeuw, vaak vanaf een uitkijkpost in een struik. De roep is een licht, tikkend tik, bij achtervolgingen snel herhaald. Bij de baltsvlucht klinkt een langgerekte, hoge fluittoon.
Opname: Ayala Berger — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
8–9 cm, met een vrij korte, licht gebogen zwarte snavel en een korte staart; de vleugelpunten reiken in rust tot aan of voorbij het staarteinde. Het mannetje is groen van boven, met een metaalachtig paarse kruin en een paarse keel waarvan de hoeken lang naar beneden en opzij uitsteken; een witte streep loopt achter het oog langs, de borst is wit en de flanken zijn groenig. Het vrouwtje is groen van boven en wittig van onder, met een lichte wenkbrauwstreep, donkere wangen en soms enkele paarse veertjes op de keel. Jonge vogels lijken op het vrouwtje.
Verwarringssoorten
Annas kolibrie Calypte anna is groter en langer van staart; het mannetje heeft een rozerode kop en keel, het vrouwtje is grijzer van onder. Het mannetje van de zwartkinkolibrie Archilochus alexandri heeft een zwarte keel met alleen een paarse onderrand en geen paarse kruin; vrouwtjes zijn langer van snavel en wippen met de staart. Het vrouwtje van de luciferkolibrie Calothorax lucifer heeft een duidelijk gebogen snavel en een warmbruine zweem op de flanken.
Leefgebied
Woestijnstruweel met cactussen en ocotillo, droge kreekbeddingen met struiken, doornstruweel, chaparral en tuinen in droge streken, vooral van zeeniveau tot ongeveer 1500 m. In de winter langs de Pacifische kust ook in droog bos, struweel en tuinen in het laagland.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Jaarrond in vrijwel heel Baja California en Baja California Sur, op de eilanden in de Golf van Californië en in het westen van Sonora. In de winter ook zuidwaarts langs de Pacifische kust door Sinaloa tot Nayarit en Jalisco, in klein aantal tot Colima. Buiten het gidsgebied in de woestijnen van het zuiden van Californië, Arizona, het zuiden van Nevada en het zuidwesten van Utah en New Mexico.
- Jaarrond
- Zomergast (ca. apr–sep)
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In Baja California Sur bij bloeiende struiken en voederflessen in tuinen en hotels, en in het woestijnstruweel rond La Paz en Los Cabos. Het mannetje zingt van februari tot mei veel vanaf de top van een struik.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De wereldstand is groot en lijkt stabiel. De soort is afhankelijk van bloeiend woestijnstruweel, dat plaatselijk verdwijnt door uitbreiding van steden en landbouw.
Wetenschappelijke naam
Calypte costae | (Bourcier, 1839)
Bourcier beschreef de soort in 1839 als Ornismya Costae; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Calypte werd in 1856 ingevoerd door Gould. Calypte komt van het Griekse kaluptē 'bedekt, gehuld' of kaluptra 'sluier', naar de glanzende kap van het mannetje. costae eert de Savoyaardse markies Louis Marie Pantaléon Costa de Beauregard (1806–1864), militair, staatsman, archeoloog en verzamelaar van kolibries. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bahía Magdalena, Baja California Sur, Mexico.