Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Goudkruinsmaragdkolibrie

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Vogels van de elementen Elementaves › Nachtzwaluwen en gierzwaluwen Strisores

Goudkruinsmaragdkolibrie | Cynanthus auriceps

Golden-crowned Emerald | Esmeralda occidental

De goudkruinsmaragdkolibrie is een kleine smaragdkolibrie van het westen en zuidwesten van Mexico. Het mannetje heeft een lange, diep gevorkte staart. De soort werd vroeger in het geslacht Chlorostilbon geplaatst en is nauw verwant aan de vorkstaartsmaragdkolibrie.

Goudkruinsmaragdkolibrie (Cynanthus auriceps)
Foto: Harry Hill — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Een droog, ratelend tsjrr, en bij achtervolgingen een snel gekwetter.

Luister: ZangXC584585

Opname: Isain Contreras Rodríguez — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

8–10 cm, het mannetje met de lange staart het grootst. De snavel is recht en rood met een donkere punt. Het mannetje is glanzend groen, met een goudgroene kruin en een blauwzwarte, lange en diep gevorkte staart. Het vrouwtje is groen op de bovendelen en lichtgrijs op de onderdelen, met een donkere oorvlek, een witte streep achter het oog en een kortere, gevorkte staart met grijswitte toppen aan de buitenste pennen.

Verwarrings­soorten

De vorkstaartsmaragdkolibrie Cynanthus canivetii leeft verder naar het oosten en zuiden; het mannetje heeft een kortere, minder diep gevorkte staart. De breedsnavelkolibrie Cynanthus latirostris en de doubledays kolibrie Cynanthus doubledayi zijn groter; de mannetjes hebben een blauwe keel en een korte, licht gevorkte staart. Het vrouwtje van de bruinkopkolibrie Phaeoptila sordida is groter en doffer, met een staart zonder diepe vork.

Leefgebied

Droog loofbos, doornstruweel, bosranden, oeverbegroeiing, struikgewas en tuinen, van zeeniveau tot ongeveer 1800 m. Foerageert laag bij bloemen van struiken en kruiden, en vangt kleine insecten.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

Endemisch voor het gidsgebied. Langs de Pacifische kant van Mexico, van Sinaloa en Nayarit via Jalisco, Colima, Michoacán en Guerrero tot Oaxaca, en in het bekken van de Balsas tot Morelos en het zuiden van de staat México.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Langs de kust van Nayarit en Jalisco, onder meer rond San Blas, en in de droge dalen van Morelos. Vaak laag bij bloeiende struiken langs bosranden en in tuinen.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. In geschikt leefgebied vrij algemeen.

Wetenschappelijke naam

Cynanthus auriceps | (Gould, 1852)

Gould beschreef de soort in 1852 als Trochilus (?) auriceps; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cynanthus werd in 1827 ingevoerd door Swainson. Cynanthus is Grieks, van kuanos 'donkerblauw' en anthos 'bloesem, bloem', naar het blauw glanzende verenkleed. auriceps is Latijn, van aurum 'goud' en -ceps '-koppig', naar de goudgroen glanzende kruin. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Mexico (niet nader bepaald).