Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Hemelsblauwe amazilia

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Vogels van de elementen Elementaves › Nachtzwaluwen en gierzwaluwen Strisores

Hemelsblauwe amazilia | Saucerottia cyanocephala

Azure-crowned Hummingbird | Colibrí corona azul

De hemelsblauwe amazilia is een middelgrote kolibrie van de bergen van het oosten en zuiden van Mexico en het noorden van Midden-Amerika. De glanzend blauwe kruin en de witte onderdelen zijn de belangrijkste kenmerken. Naast bergbos bewoont de soort ook de pijnsavannes in het laagland van Belize, Honduras en Nicaragua.

Hemelsblauwe amazilia (Saucerottia cyanocephala)
Foto: Joseph C Boone — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een droog, hard tsik of tsjit, en een droog, kwetterend geratel. De zang is een hoge, piepende reeks tonen.

Luister: ZangXC1089917

Opname: GABRIEL LEITE — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

10–11 cm, met een rechte zwarte snavel met een roze tot rode basis van de ondersnavel. De kruin is glanzend azuurblauw tot turquoise, de rest van de bovendelen bronsgroen. De onderdelen zijn wit met groene flanken. De staart is dof bronsgroen tot olijf, met een donkere band bij de top. De geslachten lijken op elkaar; het vrouwtje heeft een doffere kruin.

Verwarrings­soorten

De violetkapamazilia Ramosomyia violiceps heeft een geheel rode snavel met een donkere punt en geheel witte flanken; zij komen alleen in Oaxaca bij elkaar in de buurt. De groenvoorhoofdamazilia Ramosomyia viridifrons heeft een groene kruin en een rode snavel. De witbuikamazilia Chlorestes candida is kleiner, heeft een groene kruin en leeft vooral in het laagland. De hondurese amazilia Amazilia luciae heeft een glanzend blauwgroene keel en komt alleen in droge dalen in Honduras voor.

Leefgebied

Bosranden, open pijn-eikenbos, nevelwoud, secundair bos, schaduwkoffie en tuinen in de bergen, vooral tussen ongeveer 600 en 2400 m; in Belize, Honduras en Nicaragua ook in pijnsavanne in het laagland. Foerageert bij bloeiende bomen en struiken, vaak op middelhoogte tot in de kroon.

Verspreiding en trek

Endemisch voor het gidsgebied. In Mexico van het zuiden van Tamaulipas en het oosten van San Luis Potosí via Hidalgo, Puebla en Veracruz naar Oaxaca en Chiapas; verder in Belize, de hooglanden van Guatemala, Honduras, El Salvador en het noorden van Nicaragua, en in de pijnsavannes van de Mosquitia in het oosten van Honduras en het noordoosten van Nicaragua.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In de tuinen en koffieplantages rond Antigua en Cobán in Guatemala, in de Mountain Pine Ridge in Belize, in het Nationaal Park La Tigra bij Tegucigalpa in Honduras en in de bergen rond Xalapa in Veracruz.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Vrij algemeen tot algemeen in een groot verspreidingsgebied. De soort gebruikt ook bosranden, koffieplantages en tuinen.

Wetenschappelijke naam

Saucerottia cyanocephala | (Lesson, 1830)

Lesson beschreef de soort in 1830 als Ornismya cyanocephalus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Saucerottia werd in 1850 ingevoerd door Bonaparte. Saucerottia eert de Franse arts en vogelkundige Antoine Constant Saucerotte; de naam is afgeleid van het epitheton saucerottei (1846). cyanocephala is Grieks, van kuanos 'donkerblauw' en kephalē 'kop', naar de blauwe kruin. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Veracruz, Mexico (oorspronkelijk ten onrechte 'Brazilië').