Alle soorten › Eendachtigen › Eenden, ganzen en zwanen › Kleine Canadese gans

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Eend- en hoendervogels Galloanserae

Kleine Canadese gans | Branta hutchinsii

Cackling Goose | Barnacla canadiense chica

De kleine Canadese gans is een arctische broedvogel die pas in 2004 als aparte soort van de grote Canadese gans werd gescheiden. In het gidsgebied is hij een zeldzame wintergast in het noorden van Mexico, meestal als enkele vogel of klein groepje tussen andere ganzen.

Kleine Canadese gans (Branta hutchinsii)
Foto: ALAN SCHMIERER — CC0 · Wikimedia Commons

Geluid

Hoger en sneller dan bij de grote Canadese gans: een schel, kakelend lik-lik of yelk, waaraan de soort zijn Engelse naam dankt.

Luister: VluchtroepXC1046935

Opname: Greg Irving — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

55–76 cm; de kleinste ondersoorten zijn nauwelijks groter dan een wilde eend. Gelijk getekend als de grote Canadese gans: zwarte kop en hals met een witte wangband, een grijsbruin lichaam en een witte onderstaart. Verschilt door de korte, stompe, driehoekige snavel, de ronde, hoge kop, de korte hals en de verhoudingsgewijs lange vleugels. De borst varieert per ondersoort van licht grijsbruin tot donker paarsbruin; sommige vogels hebben een smalle witte halsring aan de basis van de zwarte hals. Vliegt met snellere slagen dan de grote Canadese gans.

Verwarrings­soorten

De grote Canadese gans Branta canadensis is groter, met een langere hals, een langere, wigvormige snavel en een vlakkere kop; kleine ondersoorten daarvan lijken sterk op grote vogels van de kleine Canadese gans, en niet elke vogel is met zekerheid op naam te brengen. De rotgans Branta bernicla heeft een witte halsband en geen wangband.

Leefgebied

Akkers, weilanden, meren en ondiepe lagunes, vaak samen met andere ganzen; in Baja California ook in kustlagunes.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

Zeldzame wintergast in het noorden van Mexico, vooral in Baja California, Sonora en Chihuahua; daarnaast verspreide gevallen zuidelijker, onder meer in Baja California Sur. Broedt op de toendra van Alaska en het noorden van Canada en overwintert grotendeels in de Verenigde Staten, vooral in de Centrale Vallei van Californië, Oregon, Texas en Oklahoma.

  • Wintergast (ca. okt–mrt)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In de winter loont het om groepen sneeuwganzen, kolganzen en grote Canadese ganzen op de akkers van Chihuahua en het noorden van Baja California af te zoeken naar een kleine gans met een korte snavel en een hoge, ronde kop.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. In het gidsgebied een zeldzame wintergast in kleine aantallen.

Wetenschappelijke naam

Branta hutchinsii | (Richardson, 1832)

Richardson beschreef de soort in 1832 als Anser Hutchinsii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Branta werd in 1769 ingevoerd door Scopoli. Branta is een gelatiniseerde vorm van het Oudnoorse brandgás, 'verbrande gans', dus zwarte gans. hutchinsii eert Thomas Hutchins, een Engelse chirurgijn in dienst van de Hudson's Bay Company, die aan de Hudsonbaai natuurhistorische waarnemingen deed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit het schiereiland Melville in Canada.