Alle soorten › Eendachtigen › Eenden, ganzen en zwanen › Grote Canadese gans

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Eend- en hoendervogels Galloanserae

Grote Canadese gans | Branta canadensis

Canada Goose | Barnacla canadiense grande

De grote Canadese gans is in Noord-Amerika een van de bekendste vogels, maar bereikt het gidsgebied alleen aan de noordrand. In het noorden van Mexico is hij een schaarse wintergast op akkers en meren, vaak tussen sneeuwganzen en kolganzen; de aantallen zijn veel kleiner dan vroeger.

Grote Canadese gans (Branta canadensis)
Foto: Randy Everette — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een luid, nasaal a-honk, vooral in de vlucht; groepen laten een aanhoudend getoeter horen.

Luister: VluchtroepXC1070829

Opname: Stanislas Wroza — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

76–110 cm; de grootte verschilt sterk tussen de ondersoorten. Kop en lange hals zijn zwart, met een brede witte band van de keel over de wangen. Lichaam en vleugels zijn grijsbruin met lichte veerranden, de borst is lichter. Buik, onderstaart en een band boven de zwarte staart zijn wit. Snavel en poten zijn zwart. De seksen zijn gelijk. Vliegt met trage, krachtige slagen, vaak in V-formatie of in een rij.

Verwarrings­soorten

De kleine Canadese gans Branta hutchinsii, die vroeger tot dezelfde soort werd gerekend, is kleiner, met een kortere hals, een rondere kop en een korte, stompe snavel; op afstand is het grootteverschil niet altijd betrouwbaar. De rotgans Branta bernicla is kleiner en donkerder, met een witte halsband in plaats van een wangband. Verwilderde of gekruiste tamme ganzen kunnen afwijkende patronen tonen.

Leefgebied

Stoppelvelden van mais en graan, weilanden, meren, stuwmeren en ondiepe lagunes op de hoogvlakte. Slaapt op open water en foerageert overdag op de akkers eromheen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

Overwintert in klein aantal in het noorden van Mexico, vooral in Chihuahua, Sonora, Baja California, Coahuila, Nuevo León en Tamaulipas; verder zuidelijk, onder meer in Durango en Baja California Sur, zeldzaam. Broedt in Canada, Alaska en een groot deel van de Verenigde Staten, waar veel populaties het hele jaar blijven; ingevoerd in onder meer Europa en Nieuw-Zeeland.

  • Wintergast (ca. okt–mrt)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In de winter tussen andere ganzen op de akkers en meren van Chihuahua, zoals rond de Laguna de Babícora en de Laguna de Bustillos; de zwarte hals met de witte wangband valt in de witte groepen sneeuwganzen direct op.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. In het gidsgebied een schaarse wintergast; doordat veel populaties in de Verenigde Staten minder ver trekken dan vroeger, komen er minder vogels naar Mexico.

Wetenschappelijke naam

Branta canadensis | (Linnaeus, 1758)

Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Anas canadensis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Branta werd in 1769 ingevoerd door Scopoli. Branta is een gelatiniseerde vorm van het Oudnoorse brandgás, 'verbrande gans', dus zwarte gans. canadensis is neolatijn voor 'uit Canada', naar het broedgebied in Noord-Amerika. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Quebec in Canada.