Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Leikleurige stekelstaart

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae

Leikleurige stekelstaart | Synallaxis brachyura

Slaty Spinetail | Pijuí pizarroso

De leikleurige stekelstaart is een donkergrijze stekelstaart met een roodbruine kruin en roodbruine vleugels, die in dicht struikgewas en ruigte leeft. Hij is veel vaker te horen dan te zien en blijft meestal laag in de begroeiing. In het gidsgebied leeft hij van Honduras tot Panama.

Leikleurige stekelstaart (Synallaxis brachyura)
Foto: Dominic Sherony — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een kort, droog, ratelend motief, vaak herhaald vanuit dekking.

Luister: ZangXC1074768

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

15–16 cm, waarvan ongeveer de helft staart; staart lang, getrapt en donker grijsbruin, met spitse veerpunten. Kruin en vleugeldekveren roodbruin. Kop en lichaam donker leigrijs, onderzijde iets lichter; keel met fijne zwarte en witte streepjes. Snavel vrij kort en spits.

Verwarrings­soorten

De temmincks stekelstaart Synallaxis albescens is veel lichter, met een witachtige onderzijde, en leeft in grasland met struiken. De roodborststekelstaart Synallaxis erythrothorax heeft een roodbruine borst en leeft vooral noordelijker, van Mexico tot Honduras.

Leefgebied

Dicht struikgewas, ruigte, jonge secundaire begroeiing, verlaten akkers en bosranden in vochtig laagland en voetheuvels. Zoekt laag in de begroeiing naar insecten, meestal in paren. Bouwt een groot nest van takjes met een buisvormige ingang.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

Caribische kant van Honduras, Nicaragua en Costa Rica, ook in het zuidwesten van Costa Rica; in Panama aan beide kanten. Buiten het gidsgebied in het westen van Colombia en Ecuador en verder in het noordwesten van Zuid-Amerika.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Vaak te vinden in ruigte en struikgewas langs wegen en bosranden; geduld en het geluid volgen helpt om de vogel even in beeld te krijgen.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Algemeen en profiteert deels van het ontstaan van secundaire begroeiing.

Wetenschappelijke naam

Synallaxis brachyura | de Lafresnaye, 1843

De Lafresnaye beschreef de soort in 1843 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Synallaxis werd in 1818 ingevoerd door Vieillot. Synallaxis is Grieks, van sunallaxis 'uitwisseling'; waarom Vieillot die naam koos is niet duidelijk. brachyura is Grieks, van brakhus 'kort' en oura 'staart': 'kortstaartig', kort voor een stekelstaart. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.