Alle soorten › Pelikaanachtigen › Reigers › Mangrovereiger
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Vogels van de elementen Elementaves › Keerkringvogels en watervogels Phaethoquornithes › Water- en moerasvogels Aequornithes
Mangrovereiger | Butorides striata
Striated Heron | Garcita estriada
De mangrovereiger is de Zuid-Amerikaanse en Oude-Wereldse tegenhanger van de groene reiger. Het is een kleine, gedrongen reiger die stil en geduldig vanaf takken en wortels laag boven het water jaagt. In het gidsgebied is hij een standvogel in Panama en komt hij schaars en plaatselijk voor in Costa Rica, waar beide soorten elkaar ontmoeten en tussenvormen voorkomen. Sommige auteurs voegen beide soorten samen onder één naam.
Geluid
Bij opvliegen een explosief, scherp kjauw of skeuw; daarnaast zachtere, tikkende kuk-kuk-roepen.
Opname: José María Loaiza B. — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
35–48 cm, gedrongen, met een korte hals, een lange, dolkvormige donkere snavel en korte gele tot oranje poten. De kruin is zwart, met een korte kuif die bij opwinding wordt opgezet; een donkere streep loopt van de snavel onder het oog door. Rug en vleugels zijn grijsgroen tot blauwgrijs, de vleugeldekveren met lichte randen. Zijkanten van kop en hals zijn grijs tot bruingrijs, met een witte streep over de voorkant van keel en hals; de onderdelen zijn grijs. Jonge vogels zijn bruiner van boven, met lichte vlekjes op de vleugeldekveren, en zwaar gestreept van onder. Mannetje en vrouwtje zijn vrijwel gelijk.
Verwarringssoorten
De groene reiger Butorides virescens is even groot en gebouwd, maar heeft een kastanjebruine tot paarsbruine hals, die vooral aan de achterkant duidelijk rossig is; bij de mangrovereiger is de achterhals grijs tot bruingrijs. Tussenvormen met een deels rossige hals komen voor, vooral in Panama en Costa Rica, en zijn in het veld niet met zekerheid te benoemen. Jonge vogels van beide soorten zijn nauwelijks te onderscheiden. Het Amerikaans woudaapje Botaurus exilis is kleiner, met grote okerkleurige vlakken op de vleugels.
Leefgebied
Mangrove, getijdengeulen, riviermondingen, rivier- en meeroevers, vijvers en moerassen met overhangende begroeiing; in het laagland. Eet vooral kleine vissen, daarnaast kreeftachtigen, kikkers en insecten, die vanaf een tak, wortel of steen vlak boven het water worden gevangen. Broedt alleen of in losse groepen, met een nest van takjes in een boom of struik, meestal boven of dicht bij water.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
In Panama in het laagland aan beide kanten, vooral in het midden en oosten: rond het Panamakanaal en het Gatúnmeer, langs de Pacifische kust van de provincie Panamá, in Darién en op de Pareleilanden; westelijk schaarser. In Costa Rica schaars en plaatselijk, onder meer bij Caño Negro in het noorden en in het zuiden aan de Pacifische kant. Meldingen verder naar het noorden zijn zeldzaam en betreffen deels groene reigers. Buiten het gidsgebied in Zuid-Amerika tot in Argentinië, en verder in Afrika, Azië en Australië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Langs de oevers van het Gatúnmeer en de vijvers en geulen bij Gamboa, en langs mangrovegeulen aan de Bocht van Panama. De vogel zit vaak doodstil laag boven het water en valt meestal pas op als hij met een roep opvliegt. In Costa Rica en het westen van Panama is een goede blik op de achterhals nodig voordat een naam kan worden gegeven.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Zeer wijdverbreid; in het gidsgebied plaatselijk getroffen door het verdwijnen van mangrove.
Wetenschappelijke naam
Butorides striata | (Linnaeus, 1758)
Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Ardea striata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Butorides werd in 1852 ingevoerd door Blyth. Butorides verbindt Butor, het geslacht dat Thomas Forster in 1827 voor de roerdompen invoerde, met het Griekse -oides 'gelijkend op'. striata is Latijn voor 'gestreept', naar de streping van het verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Suriname.