Groene reiger | Butorides virescens

Geluid

Bij het opvliegen een luid, schor skeuw of kjouk; daarnaast zachte, droge kuk-kuk-kuk-roepjes, vooral bij onrust.

Herkenning

40–48 cm, met korte poten, een dikke hals die meestal is ingetrokken en een lange, puntige, donkere snavel met een lichtere ondersnavel. Volwassen vogels hebben een donkere, groenzwarte kruin met een kuif die bij opwinding wordt opgezet, een kastanjebruine hals met een witte streep langs het midden van de keel en een donker blauwgrijze rug met groene glans. De vleugeldekveren zijn smal licht gezoomd. De poten zijn geel tot oranje, in de broedtijd feller. Jonge vogels zijn bruiner, met dichte bruine en witte strepen op hals en borst en lichte vlekjes op de vleugeldekveren. In de vlucht oogt de vogel donker, met trage, diepe slagen.

Verwarrings­soorten

De mangrovereiger Butorides striata, in Panama de gewone soort, heeft een grijze in plaats van kastanjebruine hals; tussenvormen komen voor in Panama en Costa Rica en zijn niet altijd toe te wijzen. De agamireiger Agamia agami heeft een vergelijkbare kleurverdeling, maar is veel groter, met een zeer lange snavel en een lange hals. Jonge kwakken Nycticorax nycticorax en geelkruinkwakken Nyctanassa violacea zijn groter en grijsbruin met witte druppels op de vleugels, met een dikkere snavel en langere poten. Het Amerikaans woudaapje Botaurus exilis is kleiner, met grote okerkleurige vlakken op de vleugels.

Leefgebied

Mangrove, oevers van vijvers, meren, kanalen, rivieren en beken, zoetwatermoerassen en moerasbos, rijstvelden en viskwekerijen; ook kleine plassen in parken. Vooral in het laagland, plaatselijk ook hoger in de bergen. Jaagt meestal alleen, staand of laag zittend aan de waterkant, op kleine vissen, kikkers, krabben en insecten. Er zijn gevallen bekend van groene reigers die aas, zoals een broodkruim of veertje, op het water leggen om vis te lokken. Broedt alleen of in kleine groepen; het nest is een dun platform van takjes in een boom of struik, vaak boven of nabij water.

Verspreiding en trek

In Mexico in vrijwel het hele land, langs de Pacifische kant van Sonora en Baja California zuidelijk tot Chiapas, aan de Golfkant van Tamaulipas tot het schiereiland Yucatán, en plaatselijk in het binnenland. Verder in heel Midden-Amerika, van Belize en Guatemala tot Costa Rica. In Panama vooral wintergast en doortrekker, met broedvogels vooral in het westen. Trekvogels uit Noord-Amerika vullen in de winter de aantallen aan. Buiten het gidsgebied broedt de soort van het zuiden van Canada door de Verenigde Staten en in het Caribisch gebied; noordelijke vogels overwinteren tot in het noorden van Zuid-Amerika.

• Jaarrond
• donker = kerngebied, licht = dun verspreid

Hoe en wanneer kijken

Het beste aan de randen van mangrove, begroeide vijvers en rivieroevers, waar de vogel laag op een tak of wortel boven het water zit. Bij een ongestoorde nadering blijft hij vaak lang roerloos; de schorre roep bij het opvliegen verraadt de vogel dikwijls eerder dan het zicht. In Panama en Costa Rica verdient de achterhals aandacht vanwege de mangrovereiger.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. In het gidsgebied algemeen. De soort komt ook voor bij door de mens aangelegd water, zoals waterbekkens, zuiveringsvijvers en viskwekerijen. Plaatselijk gaat leefgebied verloren door kap van mangrove en het opvullen van wetlands.

Wetenschappelijke naam

Butorides virescens | (Linnaeus, 1758)

Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Ardea virescens; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Butorides werd in 1852 ingevoerd door Blyth. Butorides verbindt Butor, het geslacht dat Thomas Forster in 1827 voor de roerdompen invoerde, met het Griekse -oides 'gelijkend op'. virescens is Latijn voor 'groenachtig', naar de groene glans op kruin en rug. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit de kust van South Carolina.