Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Roodstaartamazilia

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Vogels van de elementen Elementaves › Nachtzwaluwen en gierzwaluwen Strisores

Roodstaartamazilia | Amazilia tzacatl

Rufous-tailed Hummingbird | Amazilia colirrufa

De roodstaartamazilia is van het zuiden van Mexico tot Panama een van de gewoonste kolibries van het vochtige laagland en de voetheuvels. In tuinen, plantages en langs bosranden is hij vaak de eerste kolibrie die opvalt. Hij verdedigt bloemrijke plekken luidruchtig tegen andere kolibries.

Roodstaartamazilia (Amazilia tzacatl)
Foto: Hobbyfotowiki — CC0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hard, droog tsjik of tsjit, vaak in reeksen, en bij achtervolgingen een scherp, ratelend gekwetter. De zang is een hoge, piepende reeks.

Luister: ZangXC1183004

Opname: Christian Kerihuel — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

10–11 cm, met een rechte rode snavel met een donkere punt; bij het vrouwtje is de bovensnavel donkerder. De bovendelen zijn bronsgroen, met roodbruine bovenstaartdekveren en een roodbruine staart met smalle donkere randen. Keel en borst zijn glanzend groen, de buik is grijs tot grijsbruin. Het vrouwtje heeft wat minder glans en lichte randjes aan de keelveren.

Verwarrings­soorten

De yucatánamazilia Amazilia yucatanensis heeft een okerkleurige in plaats van grijze buik. De kaneelkleurige amazilia Amazilia rutila heeft een kaneelkleurige keel en borst. De edwards amazilia Saucerottia edward heeft een zuiver witte buik en een bronzen in plaats van roodbruine staart. De blauwborstamazilia Polyerata amabilis heeft een blauwe vlek op de borst en een donkere staart.

Leefgebied

Bosranden, secundair bos, open plekken in regenwoud, oeverbos, koffie- en cacaoplantages, bananen- en citrusplantages, erven en tuinen, van zeeniveau tot ongeveer 1800 m, plaatselijk hoger. Foerageert bij bloemen op alle hoogten en vangt ook kleine insecten.

Verspreiding en trek

In het gidsgebied aan de Caribische kant vanaf Veracruz in Mexico, door Tabasco, het noorden van Chiapas en het zuiden van het schiereiland Yucatán, via Belize, Guatemala, Honduras en Nicaragua; in Costa Rica en Panama aan beide zijden van het land. Buiten het gidsgebied in Colombia, het westen van Venezuela en het westen van Ecuador, tot in het uiterste noordwesten van Peru.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Overal in tuinen en lodges met voederflessen en bloeiende struiken in Costa Rica en Panama, zoals rond La Selva en in het Kanaalgebied; in Mexico in de omgeving van Palenque en Los Tuxtlas. Vaak op een vaste zitpost bij een bloeiende struik.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Zeer algemeen, en in aantal toenemend waar bos plaatsmaakt voor halfopen landschap.

Wetenschappelijke naam

Amazilia tzacatl | (de la Llave, 1833)

De la Llave beschreef de soort in 1833 als Trochilus Tzacatl; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Amazilia werd in 1843 ingevoerd door Lesson. Amazilia is ontleend aan Amazili, een Inca-heldin in Jean-François Marmontels roman Les Incas (1777). tzacatl is een Nahuatl-woord; volgens één verklaring de naam van een krijgshoofdman uit de Azteekse overlevering. De precieze bedoeling van De la Llave is onzeker. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Mexico (niet nader bepaald).