Alle soorten › Zangvogels › Kraaiachtigen › Yucatangaai

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae

Yucatangaai | Cyanocorax yucatanicus

Yucatan Jay | Chara yucateca

De yucatangaai is een zwart-blauwe gaai met gele poten, die in luidruchtige groepen door het laaglandbos van het schiereiland Yucatán trekt. Hij komt bijna alleen op dat schiereiland en direct aangrenzend gebied voor. In het gidsgebied leeft hij in het zuidoosten van Mexico, het noorden van Guatemala en het noorden van Belize.

Yucatangaai (Cyanocorax yucatanicus)
Foto: Kyla — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Zeer luidruchtig. Harde, schorre tsjèh-roepen, vaak door de hele groep, en droge ratels en klikgeluiden.

Luister: RoepXC987932

Opname: GABRIEL LEITE — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

30–34 cm, met een lange staart. Kop, hals en hele onderzijde zwart; rug, vleugels en staart helder blauw. Poten geel. Volwassen vogels hebben een zwarte snavel; jonge vogels een gele snavel en gele oogring, die geleidelijk zwart worden. Mannetje en vrouwtje zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

Binnen zijn verspreidingsgebied is er geen gelijkende gaai: de bruine gaai Cyanocorax morio is bruin en de incagaai Cyanocorax yncas groen en geel. De geelooggaai Cyanocorax melanocyaneus en de acapulcogaai Cyanocorax sanblasianus lijken sterk, maar leven elders.

Leefgebied

Droog en halfgroenblijvend laaglandbos, secundair bos, struikgewas, bosranden, akkers met bosjes en dorpen met bomen. Eet insecten, kleine gewervelden en vruchten. Leeft in groepen en broedt coöperatief.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

Schiereiland Yucatán: de Mexicaanse staten Yucatán, Campeche en Quintana Roo en het oosten van Tabasco, verder het noorden van Guatemala (Petén) en het noorden van Belize. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Gewoon in de bossen rond de Maya-ruïnes van Calakmul en Cobá, waar groepen vaak dicht langs de paden trekken.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Algemeen binnen zijn beperkte verspreidingsgebied.

Wetenschappelijke naam

Cyanocorax yucatanicus | (Dubois, 1875)

Dubois beschreef de soort in 1875 als Cyanocitta yucatanica; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cyanocorax werd in 1826 ingevoerd door Boie. Cyanocorax is Grieks, van kuanos 'donkerblauw' en korax 'raaf': een 'blauwe raaf', naar de blauwe kleuren van veel soorten. yucatanicus betekent 'van Yucatán', naar het schiereiland waar de soort voorkomt. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Yucatán, Mexico.