Alle soorten › Zangvogels › Kraaiachtigen › Zwartkeeldwerggaai

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae

Zwartkeeldwerggaai | Cyanolyca pumilo

Black-throated Jay | Chara de niebla

De zwartkeeldwerggaai is een kleine, donkerblauwe gaai met een zwart gezicht en een zwarte keel, die in het vochtige bergbos van Chiapas tot Honduras leeft. Groepjes trekken door het bladerdak en zijn vaak eerder te horen dan te zien.

Zwartkeeldwerggaai (Cyanolyca pumilo)
Foto: Dominic Sherony — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Luide, wat nasale roepen en een droge ratel, waarmee groepjes contact houden.

Luister: RoepXC964389

Opname: Bill Pyle — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto

Herkenning

24–26 cm, inclusief de vrij lange staart. Verenkleed donker violetblauw. Voorhoofd, gezicht en keel zwart, aan de bovenkant begrensd door een smalle lichte lijn. Snavel en poten zwart. Mannetje en vrouwtje zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De azuurkapgaai Cyanolyca cucullata is groter en heeft een lichtblauwe achterkruin en nek. De stellers gaai Cyanocitta stelleri is groter en heeft een opvallende kuif. De geelooggaai Cyanocorax melanocyaneus is groter, heeft een zwarte kop en borst die tot op de onderdelen doorlopen, en een geel oog.

Leefgebied

Vochtig nevelwoud en pijn-eikenbos in de bergen, meestal in bos met veel epifyten. Zoekt in paren of kleine groepjes in de middelste en hogere lagen naar insecten en andere ongewervelden, vaak samen met gemengde groepen andere vogels.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

Chiapas in het zuiden van Mexico, de hooglanden van Guatemala, El Salvador en Honduras. Het verspreidingsgebied ligt geheel in het gidsgebied.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Het gemakkelijkst te vinden door te letten op de roepen van groepjes die met gemengde groepen door epifytenrijk bergbos trekken.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd, maar plaatselijk gebonden aan bergbos dat in delen van het gebied achteruitgaat.

Wetenschappelijke naam

Cyanolyca pumilo | (Strickland, 1849)

Strickland beschreef de soort in 1849 als Cyanocorax pumilo; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cyanolyca werd in 1851 ingevoerd door Cabanis. Cyanolyca is Grieks, van kuanos 'donkerblauw' en lukos, een kraaiachtige vogel (mogelijk de kauw) bij Aristoteles en Hesychius. pumilo is Latijn voor 'dwerg', naar het kleine formaat voor een gaai. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Guatemala (niet nader bepaald).