Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse zangers › Zwartkruinmaskerzanger
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae
Zwartkruinmaskerzanger | Geothlypis speciosa
Black-polled Yellowthroat | Mascarita transvolcánica
De zwartkruinmaskerzanger is een donkere maskerzanger die alleen voorkomt in moerassen op de hoogvlakte van centraal Mexico. Bij het mannetje loopt het zwarte masker door over voorhoofd en voorkruin, zonder lichte rand. De soort is gebonden aan rietlanden en biezenvelden rond meren en is door het verdwijnen van die moerassen kwetsbaar geworden.
Geluid
De zang is een rijke, gevarieerde warbel van heldere fluittonen, langer en minder regelmatig dan de zang van de gewone maskerzanger. De roep is een droog, laag tsjek.
Opname: Manuel Grosselet — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto
Herkenning
12–13 cm. Het mannetje heeft een zwart masker dat het hele gezicht bedekt en over het voorhoofd en de voorkruin doorloopt, zonder lichte rand erboven; achterkruin en bovendelen donker olijfbruin. Keel en borst warm okergeel, flanken en buik donkerder bruinachtig geel. Het vrouwtje heeft geen masker, een olijfbruine kop en doffer okergele onderdelen. Snavel donker, poten roze-bruin.
Verwarringssoorten
De gewone maskerzanger Geothlypis trichas komt in de winter in dezelfde moerassen voor; het mannetje heeft een masker met een witachtige of grijze rand erboven, een olijfgroene kruin, een helderder gele keel en een lichtere buik. Vrouwtjes van de gewone maskerzanger zijn lichter, groener en hebben een witachtige buik. De nelsons maskerzanger Geothlypis nelsoni heeft een grijs omrand masker en leeft in droog struikgewas op berghellingen, niet in moerassen.
Leefgebied
Zoetwatermoerassen met lisdodde, biezen en riet langs meren en in moerasgebieden op de hoogvlakte, tussen ongeveer 1700 en 2500 m. Zoekt insecten laag in de dichte moerasvegetatie.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Endemisch voor Mexico. Komt alleen voor in verspreide moerassen op de hoogvlakte van de Transvulkanische Gordel, vooral in Michoacán (meren van Cuitzeo en Pátzcuaro), het zuiden van Guanajuato (Yuriria) en de Staat México (bovenloop van de Lerma); vroeger ook op andere plaatsen in de regio.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Het best te vinden in de vroege ochtend langs de oevers van de grote moerassen in Michoacán en Guanajuato, als het mannetje zingt vanaf een lisdoddestengel aan de rand van het riet.
Staat van instandhouding
Kwetsbaar (VU). Het verspreidingsgebied is klein en sterk versnipperd. Ontwatering van moerassen, verontreiniging, het verbranden en maaien van riet en de omzetting van oevers in landbouwgrond hebben veel leefgebied doen verdwijnen.
Wetenschappelijke naam
Geothlypis speciosa | Sclater, 1859
Sclater beschreef de soort in 1859 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Geothlypis werd in 1847 ingevoerd door Cabanis. Geothlypis is Grieks, van gē 'aarde, grond' en thlupis, een niet nader bekend klein vogeltje: 'grondzangertje', naar het leven laag in dichte begroeiing. speciosa is Latijn voor 'fraai, prachtig', naar het contrastrijke zwart-gele verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Mexico (waarschijnlijk Orizaba, Veracruz).