Alle soorten › Zangvogels › Lachvogels › Bruingele babbelaar
Bruingele babbelaar | Argya fulva
Fulvous Babbler | Turdoide rojizo
De bruingele babbelaar is de babbelaar van de noordelijke Sahararand: van de wadi's en tamariskbossen ten zuiden van de Atlas tot de oases van Zuid-Tunesië en Libië. Net als zijn Arabische verwant leeft hij in luidruchtige familiegroepen die achter elkaar van struik naar struik schieten.
Geluid
Groepen roepen vrijwel onophoudelijk: hoge, rollende fluittrillers zoals pirrrr-piu-piu, dunne pie-roepen en een snel kwetterend koor; bij onraad een raspend tsjerr-tsjerr.
Opname: Stanislas Wroza — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto
Herkenning
23–25 cm. Slank en langstaartig, met korte ronde vleugels. Vrijwel ongetekend zandkleurig bruingeel: bovendelen egaal zandbruin, onderdelen warmer licht okerbruin, met een contrasterend witte keel. Geen streping of schubbentekening. Snavel vrij lang, licht gebogen en grijszwart (bij jonge vogels lichter), oog donker, poten lichtbruin. De vormen verschillen weinig: maroccana in Marokko en West-Algerije is iets warmer van tint dan de nominaatvorm in het noordoosten van Algerije en Tunesië.
Verwarringssoorten
De Arabische babbelaar (Argya squamiceps), die alleen in het oosten van de Sinaï en verder oostelijk voorkomt, is groter en grijzer, met een geschubde kruin en een lichte iris. De rosse waaierstaart (Cercotrichas galactotes) deelt het tamariskstruweel, maar is kleiner en roodbruiner, met een rossige, zwart-wit getopte staart die hij spreidt, en leeft niet in groepen.
Leefgebied
Wadi's en droge rivierbeddingen met tamarisk, acacia's en Ziziphus, struikrijke halfwoestijn aan de rand van de Sahara, de randen van oases en dadelpalmtuinen en het struweel rond duinen. In het noorden van de Maghreb ook in steppe met verspreide struiken. Zoekt in groepen van vijf tot vijftien vogels voedsel op de grond.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de leefgebieden van Noord-Afrika en het Midden-Oosten.
Verspreiding en trek
In Marokko ten zuiden en oosten van de Atlas, van de Souss en het Anti-Atlasgebied door de vallei van de Draa, het Tafilalt en het oosten tot Figuig, en zuidwaarts in de Westelijke Sahara. In Algerije in de noordelijke Sahara en de steppen ten zuiden van de Sahara-Atlas, met losse populaties in de centrale Sahara. In Tunesië in het zuiden, van de chotts tot de oases van de Grand Erg Oriental. In Libië vooral in het noordwesten (Tripolitanië) en in de Fezzan. In Egypte alleen in het uiterste zuidoosten, rond Gebel Elba. Daarbuiten in de Sahel van Mali en Niger tot Soedan en Noord-Eritrea.
- Jaarrond
- Zomergast (ca. okt–mrt)
- Wintergast (ca. apr–sep)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In Marokko zijn de tamariskstruiken en dadelpalmtuinen rond Merzouga en Erg Chebbi, en de wadi's bij Tagounite en Zagora in de Draavallei, vaste plekken; in Tunesië de oases rond Douz en Ksar Ghilane. Let op het gekwetter: de groepen zijn makkelijker te horen dan te zien.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. In het gidsgebied plaatselijk algemeen; achteruitgang door het kappen van tamarisk en acacia voor brandhout, overbegrazing en droogte, maar de soort profiteert van irrigatie en nieuwe aanplant rond oases.
Wetenschappelijke naam
Argya fulva | (Desfontaines, 1789) (GBIF: Turdoides fulva)
Desfontaines beschreef de soort in 1789 als Turdus fulvus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Argya werd in 1831 ingevoerd door Lesson. Argya is door René Lesson gevormd naar Latijn argutus 'luidruchtig'. fulva is Latijn voor 'geelbruin', naar de zandkleur van het verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Gafsa in Tunesië.