Alle soorten › Zangvogels › Cettizangers › Cetti's zanger
Cetti's zanger | Cettia cetti
Cetti's Warbler | Ruiseñor bastardo
De Cetti's zanger is een donkere, verborgen levende zanger van rietkragen en struweel langs het water, die zich vooral laat kennen door zijn explosieve zang. In het gidsgebied is hij een standvogel van de Maghreb, de Levant en de rivieren en moerassen van Irak, en een schaarse wintergast verder zuidelijk.
Geluid
De zang is een explosie uit het niets: een hard tsjuup! gevolgd door een snel, luid geratel, tsjuup — tsjuwie-tsjuwie-tsjuwie-tji-tji, in nog geen twee seconden voorbij, vaak vanaf steeds een andere plek. Zingt het hele jaar, ook 's nachts. De roep is een hard, droog tsjik of plit, vaak in reeksen bij verstoring.
Opname: João Ferreira Tomás — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto
Herkenning
13–14 cm. Gedrongen, met een korte, ronde vleugel en een brede, ronde staart die vaak wordt opgezet of gespreid. Bovendelen warm kastanjebruin zonder streping, onderdelen grijswit met grauwe tot bruinige flanken, een smalle grijze wenkbrauwstreep boven een donker oog. De onderstaartdekveren zijn donker met lichte punten, wat een geschubd effect geeft. Naar het oosten worden de vogels bleker en grijzer: de vormen van Irak en verder oostwaarts (orientalis, albiventris) zijn grijsbruiner van boven en witter van onderen. Mannetjes zijn duidelijk groter dan vrouwtjes.
Verwarringssoorten
De nachtegaal (Luscinia megarhynchos) is groter, met een roestrode staart en een groot donker oog in een lichte oogring. De kleine karekiet (Acrocephalus scirpaceus) is slanker, met een platte kop, een langere snavel, een langere, spitsere vleugel en een smalle staart, en lichtere onderdelen zonder grijs. De snor (Locustella luscinioides) heeft een getrapte staart en lange onderstaartdekveren en zingt een gonzende reeltoon.
Leefgebied
Dicht struweel van braam, tamarisk, wilg en oleander langs rivieren, beken, kanalen en moerassen, ruigte aan de rand van rietvelden en vochtig struikgewas in oases en bij irrigatiekanalen. In Irak ook in de rietmoerassen van Mesopotamië. In de winter ook in struiken bij waterzuiveringen en vijvers in de woestijn.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de leefgebieden van Noord-Afrika en het Midden-Oosten.
Verspreiding en trek
Standvogel in het noorden van Marokko, Algerije en Tunesië en plaatselijk in noordelijk Libië; in Israël, Samaria en Judea, Libanon, Syrië en Jordanië (Jordaanvallei, Azraq) en langs de Eufraat en de Tigris en in de moerassen van Irak. In Egypte een schaarse wintergast in de Nijldelta en de Sinaï; in Koeweit een schaarse doortrekker en wintergast bij Jahra; in het noorden en oosten van Saoedi-Arabië en in de Golfstaten een zeldzame wintergast. Daarbuiten in Zuid- en West-Europa, Turkije, de Kaukasus, Iran en Centraal-Azië tot Afghanistan en Pakistan.
- Jaarrond
- Zomergast (ca. okt–mrt)
- Wintergast (ca. apr–sep)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Langs de Jordaan, bij de visvijvers van de Hulavallei en Beit She'an of aan de oueds van Noord-Marokko: blijf staan bij dicht struweel aan het water en wacht op de explosieve zang; met wat geduld schiet de vogel even over het pad of laat zich zien aan de rand van een struik.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. In het gebied plaatselijk algemeen, al gaat oevervegetatie verloren door ontwatering, kanalisering en landbouw; strenge winters zijn er, anders dan in Europa, geen probleem. Het herstel van de moerassen van Irak sinds 2003 heeft de soort daar geholpen.
Wetenschappelijke naam
Cettia cetti | (Temminck, 1820)
Temminck beschreef de soort in 1820 als Sylvia cetti; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cettia werd in 1834 ingevoerd door Bonaparte. Cettia eert de achttiende-eeuwse Italiaanse zoöloog Francesco Cetti, naar wie ook de vogel zelf is genoemd. cetti eert dezelfde Francesco Cetti als de geslachtsnaam. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Sardinië.