Alle soorten › Uilen › Echte uilen › Palestijnse bosuil

Palestijnse bosuil | Strix hadorami

Desert Owl | Cárabo árabe

Een kleine, bleke bosuil van rotsige woestijnkloven, een van de echte specialiteiten van het gebied: hij komt vrijwel alleen voor van de Sinaï en de Dode Zee tot Zuidwest-Arabië. Ruim een eeuw heette hij Strix butleri, tot in 2015 bleek dat het type van die naam bij de omaanse uil hoort; sindsdien draagt hij de naam Strix hadorami.

Palestijnse bosuil (Strix hadorami)
Foto: Uriel Levy — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

De roep van het mannetje is een ritmisch, zacht hoeoe… hoe-hoe hoe-hoe, in ritme wat lijkend op het koeren van een turkse tortel; het vrouwtje roept lager en minder duidelijk. Vooral in februari tot april, in de eerste uren na zonsondergang. Het vrouwtje en de jongen bedelen met een hoog, schor kwiek.

Luister: DuetXC977791

Opname: Paulo Alves — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto

Herkenning

Een kleine, slanke bosuil met een ronde kop zonder oorpluimen, lange poten en opvallend oranje-gele ogen. De bovendelen zijn licht zandkleurig tot goudbeige met fijne grijze vlekjes; de onderdelen lichtgeel tot wit met vage, fijne roodbruine dwarsbandjes. Het gezicht is bleek, bijna wit, zonder donkere rand. In vlucht licht met donkere banden op de slagpennen en de staart, en een donkere polsvlek op de ondervleugel.

Verwarrings­soorten

De bosuil (Strix aluco) is groter en donkerder, met zwarte ogen en een donker omrand gezicht, en leeft in bos. De omaanse uil (Strix butleri) van Noord-Oman is donkerder grijsbruin, met een donker gezichtsveld en een andere roep. De kerkuil (Tyto alba) heeft een hartvormig gezicht en zwarte ogen; de woestijnoehoe (Bubo ascalaphus) is veel groter en heeft oorpluimen.

Leefgebied

Steile rotskloven, droge wadi's en canyons in kale woestijn, vaak bij een bron, een kleine oase of een groep dadelpalmen, van onder zeeniveau aan de Dode Zee tot ruim 1500 m. Jaagt op knaagdieren, insecten en kleine vogels. Het nest ligt in een spleet of holte in een rotswand.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de leefgebieden van Noord-Afrika en het Midden-Oosten.

Verspreiding en trek

In Israël en de Westelijke Jordaanoever langs de Dode Zee, in de Judese woestijn, de Arava en de bergen bij Eilat. In Jordanië langs de oostelijke rand van de Riftvallei, van de Dode Zee tot Petra, Dana en Wadi Rum. In Egypte in de Sinaï en in het Rode Zeegebergte van de Oostelijke Woestijn. In Arabië in de Hejaz- en Asirgebergten van West-Saoedi-Arabië, in Jemen en in Oman (Dhofar); in Noord-Oman is zijn verhouding tot de omaanse uil nog niet geheel duidelijk. Daarbuiten mogelijk in de heuvels aan de Soedanese Rode Zeekust.

  • Wintergast (ca. okt–mrt)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

De klassieke plek is Ein Gedi aan de Dode Zee, waar vogels in het voorjaar na zonsondergang roepen in de kloven van Nahal Arugot en Nahal David. In Jordanië zijn Wadi Mujib en de kloven rond Petra goede plekken. Wees terughoudend met het afspelen van geluid; vogels worden in Ein Gedi al veel verstoord.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd, maar met een klein en versnipperd areaal. Bedreigingen zijn verstoring door vogelaars en toeristen, verkeer langs de wegen in de Riftvallei, vergiftiging van knaagdieren en het verdwijnen van bronnen en kleine oases.

Wetenschappelijke naam

Strix hadorami | Kirwan, Schweizer & Copete, 2015

Kirwan, Schweizer & Copete beschreef de soort in 2015 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Strix werd in 1758 ingevoerd door Linnaeus. Strix is het Latijnse woord voor 'uil'; in de klassieke overlevering was de strix een nachtvogel die het bloed van zuigelingen zou drinken. hadorami eert de Israëlische ornitholoog Hadoram Shirihai.