Alle soorten › Uilen › Echte uilen › Omaanse uil

Omaanse uil | Strix butleri

Omani Owl | Cárabo de Omán

Een van de raadselachtigste uilen ter wereld. In 2013 werden in het Hajargebergte van Noord-Oman onbekende bosuilen gefotografeerd en opgenomen, die eerst als nieuwe soort werden beschreven; twee jaar later bleek het oude type van Strix butleri, in 1878 verzameld in Pakistan, tot dezelfde soort te behoren. De vogel is sindsdien in Oman, de Emiraten en Iran gevonden, maar weinig gezien.

Van deze soort bestaat geen foto van een levende wilde vogel met een geschikte Creative Commons-licentie. Heb je er een die aan de regels voldoet? Stuur hem in.

Geluid

Een zachte, lage reeks van gelijkmatig herhaalde holle tonen, hoe… hoe-hoe… hoe-hoe, gelijkmatiger van ritme dan bij de palestijnse bosuil; vooral in de eerste uren van de nacht en vaak vanaf hoge rotswanden. De eerste waarnemingen in Oman en de Emiraten waren geluidsopnamen.

Luister: DuetXC944219

Opname: Uku Paal — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto

Herkenning

Een kleine bosuil zonder oorpluimen, van formaat als de palestijnse bosuil maar duidelijk donkerder. De bovendelen zijn grijsbruin met fijne lichte en donkere vlekjes; de onderdelen lichtgrijs tot vuilwit met fijne donkere lengtestreepjes. Het gezichtsveld is donker grijsbruin met een donkere rand, waartegen de oranje ogen fel afsteken; boven de snavel een lichte V. In vlucht gebandeerde slagpennen en staart.

Verwarrings­soorten

De palestijnse bosuil (Strix hadorami) is bleker en zandkleuriger, met een licht, bijna wit gezicht, fijne dwarsbandjes in plaats van streepjes op de onderdelen en een andere roep; zijn verspreiding in Noord-Oman is onzeker. De afrikaanse oehoe (Bubo africanus) en de woestijnoehoe (Bubo ascalaphus) zijn veel groter en hebben oorpluimen. De gestreepte dwergooruil (Otus brucei) is veel kleiner en heeft korte oorpluimen.

Leefgebied

Steile, kale kalksteenwanden en diepe kloven en wadi's in het gebergte, vaak met een bron of permanente poel, op middelhoogte. Het nest is onbekend maar ligt vermoedelijk in een spleet of holte in een rotswand.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de leefgebieden van Noord-Afrika en het Midden-Oosten.

Verspreiding en trek

Binnen het gebied alleen in het Hajargebergte: in Noord-Oman, waar hij in 2013 werd ontdekt en sindsdien op meerdere plaatsen in het centrale en oostelijke deel van het gebergte is vastgesteld, en in de Emiraten in Wadi Wurayah (Fujairah), waar in 2015 de roep werd opgenomen en in 2020 een vogel met een cameraval bij een poel werd gefotografeerd. Daarbuiten bekend uit het noordoosten en zuidwesten van Iran en mogelijk de Makrankust van Pakistan, waar het oude type werd verzameld.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

De vindplaatsen worden ter bescherming meestal geheim gehouden. Wie in het Hajargebergte overnacht, kan 's avonds bij steile kloven en wadi's met water luisteren; geluidsopnamen zijn een waardevolle bijdrage aan de kennis van de soort. Speel geen geluid af.

Staat van instandhouding

Wereldwijd onvoldoende bekend om de status goed te beoordelen; de populatie is vermoedelijk klein. In de Emiraten staat hij op de nationale Rode Lijst als ernstig bedreigd. Mogelijke bedreigingen zijn verstoring, verlies van waterbronnen en ontwikkeling in het gebergte.

Wetenschappelijke naam

Strix butleri | (Hume, 1878)

Hume beschreef de soort in 1878 als Asio butleri; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Strix werd in 1758 ingevoerd door Linnaeus. Strix is het Latijnse woord voor 'uil'; in de klassieke overlevering was de strix een nachtvogel die het bloed van zuigelingen zou drinken. butleri eert Edward Arthur Butler (1843–1916), Brits officier en ornitholoog. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Ormara aan de Makrankust in Pakistan.