Treurmaina | Acridotheres tristis

Geluid

Zeer gevarieerd en luid: een rommelige mengeling van fluittonen en klokkende, gorgelende en krassende geluiden, vaak met kopknikken en opgezette veren. Roept een schor kraa of tsjiek-tsjiek, bij onrust een scherp kwèèh. Op gemeenschappelijke slaapplaatsen een oorverdovend kabaal bij schemering.

Herkenning

23–26 cm. Warm chocoladebruin, met een glanzend zwarte kop, hals en bovenborst, een kale gele huid achter en onder het oog en een gele snavel en poten. Buik en onderstaartdekveren wit; staart zwart met witte punten. In vlucht een grote witte vlek op de handpennen. Jonge vogels zijn doffer, met een bruinere kop en een kleinere gele oogvlek. Loopt rechtop en zelfbewust rond, vaak in paren of groepjes.

Verwarrings­soorten

De oevermaina (Acridotheres ginginianus) is blauwgrijs, met een rode oogvlek, een kuifje boven de snavel en een okerkleurige (geen witte) vleugelvlek en staartpunten. De Jerdons maina (Acridotheres burmannicus) en de wijnborstmaina (Acridotheres leucocephalus), beide zeldzame exoten in de Golfstaten, hebben een witachtige kop met een donker oogmasker en een wijnkleurige borst. De spreeuw (Sturnus vulgaris) mist de witte vleugelvlek en de gele oogvlek.

Leefgebied

Vrijwel uitsluitend rond de mens: steden, dorpen, parken, tuinen, markten, vuilstorten, boerderijen en irrigatieland. Broedt in holten in gebouwen, muren, palmen, bomen en lantaarnpalen; eet vrijwel alles, van insecten en fruit tot afval.

Verspreiding en trek

Geïntroduceerd; alleen in het oosten van Irak is hij mogelijk ook op eigen kracht vanuit Iran binnengekomen. Zeer algemeen in de Emiraten, Oman, Qatar, Bahrein en Koeweit en algemeen in de steden van Saoedi-Arabië, onder meer Riyad, Jeddah en de Oostprovincie; in Irak onder meer in Basra en Bagdad. In Israël sinds 1997, na ontsnapping uit het Yarkonpark in Tel Aviv; in 2003 al over een groot deel van het land verspreid en daarna in Samaria en Judea, tot in de Jordaanvallei bij Jericho. In Jordanië eerste waarnemingen in 2003–2004, in 2016 wijdverbreid; ook in Libanon. In Egypte voor het eerst in 1998 bij Ain Sukhna, sinds 2008 in Noord-Sinaï met broedgevallen bij Zaranik sinds 2009. Het natuurlijke areaal loopt van Iran en Centraal-Azië tot India, Sri Lanka en Indochina; elders onder meer in Australië, Zuid-Afrika en op veel eilanden ingevoerd.

• Jaarrond
• Zomergast (ca. apr–sep)
• Wintergast (ca. okt–mrt)
• Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
• donker = kerngebied, licht = dun verspreid

Hoe en wanneer kijken

In vrijwel elk stadspark van Dubai, Abu Dhabi, Muscat, Doha of Tel Aviv; de grootste aantallen bij schemering op een gemeenschappelijke slaapplaats in een groep bomen of palmen, waar honderden vogels samenkomen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Staat op de IUCN-lijst van de honderd ergste invasieve exoten ter wereld. In het gidsgebied een exoot die niet uit het gebied zelf afkomstig is; hij concurreert met inheemse holenbroeders en doet schade aan fruitteelt, en wordt in Israël plaatselijk bestreden, onder meer in het natuurgebied Ramat Hanadiv.

Wetenschappelijke naam

Acridotheres tristis | (Linnaeus, 1766)

Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Paradisea tristis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Acridotheres werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. Acridotheres is Grieks, van akris, genitief akridos, 'sprinkhaan', en thērēs 'jager'. tristis is Latijn voor 'droevig' of 'somber'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Pondicherry in India.