Alle soorten › Roofvogels › Havikachtigen › Buizerd
Buizerd
Buteo buteo | Common Buzzard | Busardo ratonero
De buizerd is de roofvogel op de weidepaal en de standaard waaraan elke andere in het veld wordt afgemeten. Niemand is zo variabel: van vrijwel wit tot chocoladebruin, wat hem tegelijk de meest overgedetermineerde vogel van Nederland maakt.
Geluid
Een ver dragend, klagend miauwen: pieeee-joew, langgerekt en aan het eind wegzakkend, vaak gegeven terwijl de vogel hoog cirkelt. Het hele jaar te horen, maar het meest van februari tot mei bij baltsvluchten. Spreeuwen en gaaien imiteren de roep verrassend goed.
Opname: Benoît Van Hecke — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Herkenning
Compact, met brede afgeronde vleugels, korte brede staart en een kop die weinig uitsteekt. Zweeft met de vleugels in een ondiepe V. Het verenkleed varieert enorm, maar meestal zijn er donkere polsvlekken, een lichte U-vormige band over de borst, een donkere achterrand aan de vleugel en een donkere eindband op de staart. Jonge vogels missen die brede eindband en zijn onder gestreept in plaats van gebandeerd.
Verwarringssoorten
Wespendief heeft een kleinere kop op een langere hals, een langere staart met twee smalle basisbanden en één brede eindband, en zweeft met vlakke of hangende vleugels. Ruigpootbuizerd heeft een witte staart met zwarte eindband, een zwarte buik en bidt geregeld. In Spanje leidt de lichte vorm van de dwergarend tot vergissingen.
Leefgebied
Halfopen boerenland met bosjes, houtwallen en bosranden, en verder elke brede snelwegberm met muizen. Jaagt geduldig vanaf lage uitkijkposten, hekpalen en molshopen, en loopt in natte weilanden zelfs te voet achter regenwormen aan. Nestelt in een boom aan de rand van een bosje, vaak jarenlang op dezelfde plek.
Verspreiding en trek
Verspreid over vrijwel heel Europa. In Nederland de talrijkste roofvogel, jaarrond aanwezig, met in oktober en november doortrek van noordelijke vogels. In Spanje standvogel in het noorden en in beboste heuvelstreken, schaarser in het droge zuiden, waar hij vooral in de winter opduikt.
- Jaarrond
- Broedvogel (zomer)
- Winter
- Doortrek
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Waar en wanneer kijken
Februari en maart, rond het middaguur op de eerste warme dagen: dan tonen paren hun golvende baltsvlucht boven het territorium. In de winter loont het langs een landweg de hekpalen en molshopen af te rijden, vooral kort na regen wanneer wormen naar boven komen.
Staat van instandhouding
Hersteld na de vervolging en de pesticidenjaren, en nu vrijwel overal talrijk. Toch blijven vergiftiging, illegaal afschot en verkeersslachtoffers langs snelwegen aanzienlijk, en verstoring van nestbomen door bosbeheer in het voorjaar kost jaarlijks broedsels.
Andere soorten in deze familie
Sperwer · Steenarend · Bruine Kiekendief · Vale Gier · Rode Wouw