Korhoen

Geluid

Baltsende hanen houden een aanhoudend, borrelend gekoer aan, een ver dragend roekoe-roekoe-roe, onderbroken door een explosief blazend tsjoe-wiesj. Op stille ochtenden draagt het geluid kilometers ver, vooral tussen half maart en eind mei, van het eerste licht tot ruim na zonsopkomst.

Herkenning

Het mannetje is glanzend blauwzwart met een lierstaart, witte onderstaartdekveren en een gezwollen rode wenkbrauwroos; in vlucht valt een brede witte vleugelstreep op. Het vrouwtje, de korhen, is grijsbruin met dichte donkere dwarsbanden en een licht gevorkte staart. Beide geslachten hebben bevederde poten en een gedrongen, kortnekkig silhouet.

Verwarrings­soorten

De korhen wordt het vaakst verward met een auerhoenhen of, verder zuidelijk, met een fazanthen. Formaat, de gevorkte staart en de witte vleugelstreep scheiden haar van het veel grotere auerhoen; van de fazant verschilt ze door de korte staart en de fijnere, koudere dwarsbandering.

Leefgebied

Overgangszones tussen open en gesloten landschap: droge en vochtige heide met verspreide berken en vliegdennen, veenranden, jonge aanplant en de berkenzone boven de boomgrens in het gebergte. Kuikens hebben een insectenrijke kruidlaag nodig; volwassen vogels schakelen in de winter over op berkenkatjes en naalden.

Verspreiding en trek

Van de Alpen en de Britse hooglanden noordwaarts door Scandinavië en Rusland, met versnipperde restpopulaties in Midden-Europa. In Nederland resteert alleen de Sallandse Heuvelrug, ondersteund met vogels uit Zweden. In Spanje komt de soort uitsluitend in de Pyreneeën van Catalonië en Aragón voor.

• Jaarrond
• Broedvogel (zomer)
• Winter
• Doortrek
• Trekrichting
• donker = kerngebied, licht = dun verspreid

Waar en wanneer kijken

Kom in april op een windstille ochtend ruim voor zonsopkomst en blijf op afstand bij een uitkijkpunt of langs de weg; op de Sallandse Heuvelrug geldt bovendien een strikte betreedbeperking. Luister eerst en zoek daarna met de telescoop: het gekoer wijst de baltsplaats eerder aan dan het oog.

Staat van instandhouding

In Nederland staat de soort op de rand van uitsterven na een ineenstorting door vermesting, vergrassing, verdroging, versnippering en hoge predatiedruk; alleen intensief beheer en bijplaatsing houden de populatie overeind. Ook in Duitsland, België en de Alpen gaat het korhoen achteruit, terwijl de Scandinavische en Russische populaties nog groot zijn.