Alle soortenPelikaanachtigenReigers › Roerdomp

Roerdomp

Botaurus stellaris | Eurasian Bittern | Avetoro común

De roerdomp is een forse, geelbruin gecamoufleerde reiger van uitgestrekte rietmoerassen. Hij is berucht moeilijk te zien en beroemd om zijn hoempende roep, die op stille avonden kilometers ver draagt.

Roerdomp (Botaurus stellaris)
Foto: Chme82 — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Het hoempen van het mannetje is uniek: een diepe, resonante oemp, meestal in series van drie tot vijf, voorafgegaan door zacht hijgend inademen. Draagt onder gunstige omstandigheden drie tot vijf kilometer. Vooral in de schemering en 's nachts, van februari tot juni. Vluchtroep: een schor, kort kau.

Luister: HoempenXC362697

Opname: Miro Demko — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Herkenning

Zwaar gebouwde reiger met okergele tot warmbruine grondkleur, dicht bezet met zwartbruine strepen en vlekken. Zwarte kruin en zwarte snorstreep. Bij verstoring neemt hij de paalhouding aan: hals gestrekt, snavel recht omhoog, en beweegt dan mee met het riet. In vlucht een uilachtig silhouet: brede, ronde vleugels, ingetrokken hals en nasleepende poten.

Verwarrings­soorten

Het woudaapje is veel kleiner en contrastrijker. Jonge kwakken zijn kleiner, koeler bruin en fijner gevlekt. In het donker of in silhouet kan een overvliegende roerdomp aan een bosuil doen denken, maar de uitstekende poten verraden hem.

Leefgebied

Grote, natte rietmoerassen met overjarig waterriet, ondiep en visrijk water en een rijke randlengte tussen riet en open water. Ook rietkragen langs petgaten en boezems, mits voldoende oppervlak en waterdiepte.

Verspreiding en trek

Verspreid over Europa en Azië. Nederlandse bolwerken zijn de Oostvaardersplassen, de Weerribben-Wieden, de Nieuwkoopse Plassen, het Lauwersmeer en de Zouweboezem. Strenge winters kunnen de stand tijdelijk hard raken.

  • Jaarrond
  • Broedvogel (zomer)
  • Winter
  • Doortrek
  • Trekrichting
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2024-08-01 – 2026-07-31), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Waar en wanneer kijken

Ga eind februari tot april op een windstille avond aan de rand van een groot rietmoeras staan en luister met de wind mee. Zicht krijg je meestal bij toeval: een laag overvliegende vogel bij zonsondergang, of een bittern die in de winter bij vorst dichter bij open water komt jagen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd (IUCN: Least Concern), maar in Noordwest-Europa afhankelijk van actief moerasbeheer. Verdroging, verruiging van riet en het verdwijnen van geleidelijke oeverzones zijn de belangrijkste knelpunten; de soort is een doelsoort van veel Natura 2000-gebieden.

Andere soorten in deze familie

Blauwe Reiger