Alle soorten › Steltloperachtigen › Scholeksters › Scholekster
Scholekster
Haematopus ostralegus | Eurasian Oystercatcher | Ostrero euroasiático
De scholekster is de luidruchtigste steltloper van de kust en tegelijk een verrassend succesvolle broedvogel op grasland, akker en zelfs platte daken. Zijn stevige oranjerode snavel is per individu afgesteld op mossels of op wormen.
Geluid
Een schel, ver dragend tepiet en bij opwinding een versnellende, trillende reeks: de roeptriller, waarbij meerdere vogels met gebogen hals en omlaag wijzende snavel een luidruchtig groepje vormen. Het hele jaar te horen, het felst van maart tot juni.
Opname: Pascal Christe — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Herkenning
Fors en contrastrijk zwart-wit, met een lange oranjerode snavel, roze poten en een rode oogring rond een rode iris. In vlucht vallen een brede witte vleugelstreep en witte stuit en staartbasis op. In winterkleed loopt een witte halsband over de keel; juvenielen hebben een doffe, donker getopte snavel en grijzige poten.
Verwarringssoorten
Weinig echte verwarring, maar op het wad worden bergeenden op afstand vaak voor scholeksters aangezien: die hebben een donkergroene kop, een roodbruine borstband en een eendensilhouet. In het binnenland levert een foeragerende ekster op grasland dezelfde vergissing op; alleen de scholekster heeft de lange oranje snavel en roze poten.
Leefgebied
Wadplaten, kwelders, schelpenbanken en stranden; in het broedseizoen ook grasland, bouwland, dijken, industrieterreinen en grinddaken tot ver landinwaarts. Buiten de broedtijd concentreert de soort zich op mosselbanken en zandplaten, met hoogwatervluchtplaatsen op kwelder, dijk of strandhoofd.
Verspreiding en trek
Broedvogel langs de kusten van IJsland en Noorwegen tot Iberië, met in Nederland een grote populatie zowel in de Waddenzee als in het boerenland. Noordelijke vogels overwinteren langs de Atlantische kust tot in Portugal en Zuid-Spanje, waar de soort duidelijk schaarser is dan in Noordwest-Europa.
- Jaarrond
- Broedvogel (zomer)
- Winter
- Doortrek
- Trekrichting
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Waar en wanneer kijken
Ga twee uur voor hoogwater langs de Waddenzee staan: de vogels worden van de platen gestuwd en verzamelen zich op hoogwatervluchtplaatsen zoals de Boschplaat of het Balgzand. Voor baltsgedrag en roeptrillers: april en mei, vroeg op de ochtend op weiland langs de dijk.
Staat van instandhouding
Sterk achteruit in Nederland en elders in Noordwest-Europa; wereldwijd Gevoelig (IUCN: Near Threatened). Op het wad speelt de beschikbaarheid van mossels en kokkels een rol, in het boerenland vroege maaidata, ontwatering, verstedelijking en predatie van legsels en kuikens.