Stormvogelachtigen | Procellariiformes

Families in deze orde

• Albatrossen | Diomedeidae5 soortenRuim twintig soorten in vier geslachten, met het zwaartepunt op de oceanen rond Antarctica. In deze gids staan er vijf, in twee geslachten. De Galápagosalbatros (Phoebastria irrorata) is de enige albatros die in de tropen broedt: vrijwel de hele wereldpopulatie nestelt op het eiland Española in de Galápagos, met een klein aantal op Isla de la Plata voor de kust van Ecuador, en buiten de broedtijd foerageert hij in de koude, voedselrijke wateren van de Humboldtstroom voor Ecuador en Peru. De vier soorten van het geslacht Thalassarche broeden op eilanden in de zuidelijke oceanen en komen als niet-broedende bezoekers naar diezelfde wateren. De vleugels zijn lang en smal, en een pees in het schoudergewricht houdt ze gestrekt zonder spierkracht, zodat albatrossen urenlang zonder vleugelslag over de golven zweven en op één foerageertocht duizenden kilometers afleggen. Ze hebben twee buisvormige neusgaten aan weerszijden van de snavel, ruiken uitstekend en scheiden overtollig zout af met klieren boven de ogen. Ze eten vooral inktvis, vis, kreeftachtigen en aas van het wateroppervlak, vaak 's nachts. Paren blijven hun leven lang bij elkaar en begroeten elkaar met dansen vol snavelklepperen en roepen naar de hemel. Er komt één ei, op de grond in een kolonie, en de vogels kunnen tientallen jaren oud worden. Verdrinking als bijvangst in de visserij is de grootste bedreiging, ook voor de Galápagosalbatros voor de kust van Peru.
• Zuidelijke stormvogeltjes | Oceanitidae4 soortenTot de kleinste zeevogels van de gids, met opvallend lange, dunne poten die in de vlucht voorbij de staart uitsteken, en betrekkelijk korte, ronde vleugels. Ze foerageren vlak op het wateroppervlak: de vleugels omhoog, de voeten trappelend of huppend op het water, terwijl ze plankton en olieachtige resten uit de bovenste laag pikken. Het sierlijk stormvogeltje is een gewone vogel van de koude Humboldtstroom langs de westkust en rond de Galápagos. Ze broeden in kolonies in holen en rotsspleten op eilanden en komen daar alleen in het donker, zodat er overdag niets van te zien is.
• Noordelijke stormvogeltjes | Hydrobatidae7 soortenEven klein, maar met langere, smallere en scherper gepunte vleugels en korte poten die in de vlucht niet voorbij de staart komen; de vlucht is daardoor onregelmatig en vleermuisachtig, met slagen en glijstukken door elkaar. Ze pikken hun voedsel al hoverend of in het voorbijgaan van het oppervlak, in plaats van er langdurig op te trappelen. In de gids gaat het om zeven soorten van het geslacht Hydrobates, vooral boven de Humboldtstroom en rond de Galápagos; enkele soorten broeden in holten in de zoutkorsten van de kustwoestijn, ver van zee. 's Nachts laten ze vanuit de nestholte en boven de kolonie snorrende en ratelende reeksen horen; de vogels zelf ruiken sterk muskusachtig, een geur die aan het nest blijft hangen.
• Pijlstormvogels | Procellariidae22 soortenIn deze gids komen tweeëntwintig soorten in negen geslachten voor, vooral boven het koude, voedselrijke water van de Humboldtstroom en rond de Galápagos. Middelgrote tot grote zeevogels met een stevige haaksnavel en lange, smalle vleugels die in de glijvlucht stijf en recht worden gehouden: ze scheren laag over de golven en gebruiken het windverschil vlak boven het water om zonder vleugelslag vooruit te komen. Het voedsel wordt van het oppervlak gegrepen of onder water achterna gezwommen, waarbij verschillende soorten met halfgevouwen vleugels tot tientallen meters diep duiken; de kleine alkstormvogels vliegen snorrend laag over zee en roeien met de vleugels onder water. De poten staan ver naar achteren, zodat ze op het land schuifelen en zich met de borst afzetten; genesteld wordt in zelfgegraven holen of rotsspleten op eilanden, bij de Galápagosstormvogel in de vochtige hooglanden van de eilanden en bij de Peruaanse alkstormvogel in de guanolaag van kusteilanden. Het jong wordt volgestopt met olierijk voedsel tot het zwaarder is dan de ouders en daarna aan zichzelf overgelaten.