Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Bergbeektachuri
Bergbeektachuri | Serpophaga cinerea
Torrent Tyrannulet | Mosquerito guardarríos | Alegrinho-das-torrentes
De bergbeektachuri is een kleine, grijze tiran met een zwarte kop, die vrijwel uitsluitend langs snelstromende bergbeken en rivieren in de Andes leeft. Hij zit op stenen midden in het water of op takken erboven en wipt daarbij steeds met de staart. Paren houden het hele jaar een stuk beek bezet.
Geluid
Een scherp, hoog tsip of tsiip, vaak herhaald, en een korte, droge triller, die ook als duet klinkt; boven het geruis van het water te horen.
Opname: Mauricio Cuellar Ramirez (@Birding.travel) — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
11 cm, met een korte, zwarte snavel. De kop is zwart, met een verborgen witte kruinvlek. Rug en mantel zijn lichtgrijs. Vleugels en staart zijn zwartachtig, de vleugels met smalle, grijze randen. De onderdelen zijn witachtig, op borst en flanken grijs gewassen. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn bruiner grijs, met een doffere kop.
Verwarringssoorten
De zwarte phoebe Sayornis nigricans is groter en grotendeels zwart, met een witte buik en witte vleugelranden. De witkopwaterspreeuw Cinclus leucocephalus is groter en gedrongener, met een witte kruin en witte keel. De riviertachuri Serpophaga hypoleuca is bruiner grijs, zonder contrast tussen kop en rug, en leeft langs grote laaglandrivieren.
Leefgebied
Snelstromende, rotsige beken en rivieren in bergbos en halfopen landschap, ruwweg tussen 700 en 3500 m. Vangt insecten vanaf stenen boven het water, in korte vluchten of door ze van de rotsen te pikken. Het nest is een kommetje van mos en vezels op een tak of rots boven het water.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in alle drie de Andesketens en de Sierra Nevada de Santa Marta. In Ecuador op beide flanken van de Andes. In Peru langs de Andes, vooral op de oostflank, zuidwaarts tot Puno. In Bolivia in het noorden, in de Yungas van La Paz. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, Costa Rica en Panama.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Loop langs een snelstromende bergbeek en kijk naar de stenen in het water; de vogels zitten vaak in paren en wippen met de staart. Vaak in dezelfde beken als de bergbeekeend Merganetta armata.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort is wijdverbreid en langs geschikte beken vrij algemeen; vervuiling en indamming van beken kunnen plaatselijk leefgebied doen verdwijnen.
Wetenschappelijke naam
Serpophaga cinerea | (Tschudi, 1844)
Tschudi beschreef de soort in 1844 als L[eptopogon] cinereus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Serpophaga werd in 1839 ingevoerd door Gould. De geslachtsnaam komt van Grieks serphos, 'mug, klein insect', en -phagos, '-etend'. De soortnaam komt van Latijn cinereus, 'asgrauw'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Omgeving van Tarma, Junín, Peru.