Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Kaneelmanakin
Kaneelmanakin | Neopipo cinnamomea
Cinnamon Neopipo | Neopipo canelo | Enferrujadinho
De kaneelmanakin is een heel kleine, kaneelbruine tiran van de onderste etage van Amazonisch laaglandbos. In kleur en houding lijkt hij sterk op de roodstaarttiran; lang werd hij tot de manakins gerekend, maar tegenwoordig staat hij bij de tirannen. Uit het hele verspreidingsgebied zijn betrekkelijk weinig waarnemingen bekend.
Geluid
Een hoge, dunne reeks fluittonen die versnelt en in toonhoogte daalt; daarnaast korte, scherpe roepjes.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
9–10 cm, met een ronde kop en een kleine, smalle snavel. Kop en nek zijn grijs, met een verborgen gele tot oranjegele kruinstreep. De rug is olijfbruin en gaat over in een kaneelkleurige stuit en staart; de vleugels zijn donker met rosse randen. Keel en onderdelen zijn kaneelkleurig, de buik lichter. De seksen zijn vrijwel gelijk.
Verwarringssoorten
De roodstaarttiran Terenotriccus erythrurus lijkt het meest, maar heeft een bruinere kop zonder gele kruinstreep en een helderder roestbruine staart. De dwergtiranmanakin Tyranneutes stolzmanni is olijfgroen met een lichte iris en mist de kaneelkleur. Vrouwtjes van de Myiobius-soorten hebben een gele stuit en een donkere staart.
Leefgebied
De onderste en middelste etage van vochtig laaglandbos op terra firme, vaak op arme, zandige bodems, tot ongeveer 900 m. Zit rechtop op dunne takjes en vangt insecten met korte vluchtjes naar bladeren. Over het nest is weinig bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het Amazonegebied in het zuidoosten. In Ecuador en Peru plaatselijk in het oostelijk laagland, vooral in het noorden en midden van Peru. Voor Bolivia is het voorkomen onzeker. Ontbreekt ten westen van de Andes en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, de Guyana's en Amazonisch Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Kijk in de onderste etage van hoog, ongestoord bos op terra firme, vooral op zandige bodems, en let bij elke roodstaarttiran op een grijze kop en een gele kruinstreep. De zang helpt bij de determinatie.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied in nog grotendeels bebost gebied, maar is overal schaars.
Wetenschappelijke naam
Neopipo cinnamomea | (Lawrence, 1869)
Lawrence beschreef de soort in 1869 als Pipra ? cinnamomea; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Neopipo werd in 1869 ingevoerd door Sclater & Salvin. De geslachtsnaam combineert Grieks neos, 'nieuw, vreemd', met modern Latijn pipo, 'manakin' (van Grieks pipōn, een niet geïdentificeerde kleine vogel); Sclater en Salvin vonden de vogel zo groot als een Pipra, maar met een langere staart. Latijn cinnamomeus, 'kaneelkleurig', naar het kaneelbruine verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Chamicuros, Peru.