Alle soorten › Zangvogels › Lijsters › Cacaolijster

Cacaolijster | Turdus fumigatus

Cocoa Thrush | Zorzal cacao | Sabiá-da-mata

De cacaolijster is een egaal warmbruine lijster van vochtig bos, galerijbos en plantages in het noorden van Zuid-Amerika en op de Kleine Antillen. Hij dankt zijn naam aan zijn cacaobruine kleed en aan zijn voorkomen in cacaoplantages. In het gidsgebied komt hij alleen in Colombia voor.

Cacaolijster (Turdus fumigatus)
Foto: Mike & Chris — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een lange reeks fluitende frasen die in elkaar overlopen; de vogels in Colombia (orinocensis) zingen hortender en minder vloeiend dan die in het oosten van het verspreidingsgebied. Roepen zijn een kort tsjak en een schorre alarmroep.

Luister: ZangXC1092933

Opname: Jelle Scharringa — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

22–24 cm. Het hele kleed is warm roodbruin tot cacaobruin, de bovendelen iets donkerder dan de onderdelen. De keel is lichter, met vage donkere strepen; buik en onderstaart zijn iets lichter geelbruin, zonder wit. De snavel is donker, de poten zijn bruin. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels hebben lichte vlekjes op de bovendelen.

Verwarrings­soorten

De hauxwells lijster Turdus hauxwelli is iets minder roodbruin, met een lichtere onderbuik en onderstaart, en leeft in het Amazonegebied ten zuiden van het bereik van de cacaolijster. De zwartsnavellijster Turdus ignobilis en de grays lijster Turdus grayi zijn grijzer of lichter geelbruin, met een lichte buik. De vaalborstlijster Turdus leucomelas heeft een grijze kop en een witte buik.

Leefgebied

Vochtig bos, bosranden, galerijbos en moerasbos, en ook cacao- en koffieplantages met schaduwbomen, parken en tuinen, in Colombia tot ongeveer 1500 m. Zoekt op de grond naar insecten en eet vruchten. Het nest is een kom van modder en plantaardig materiaal in een boom, tegen een rotswand of tussen boomwortels.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het oosten en midden: aan de voet van de Oostelijke Cordillera, in de galerijbossen van de Llanos en in de Serranía de Perijá. Er zijn geen bevestigde gegevens uit Ecuador en Peru, en voorkomen in Bolivia is onbevestigd. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, op Trinidad, Grenada en Saint Vincent, in de Guyana's en in het oosten van het Amazonegebied van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek langs galerijbossen en in schaduwrijke plantages aan de voet van de Andes in Oost-Colombia; de vogels zoeken vaak op de grond langs paden.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Verdraagt plantages en secundair bos goed.

Wetenschappelijke naam

Turdus fumigatus | Lichtenstein, 1823

Lichtenstein beschreef de soort in 1823 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Turdus werd in 1758 ingevoerd door Linnaeus. De geslachtsnaam komt van Latijn turdus, 'lijster'. De soortnaam komt van Latijn fumigatus, 'berookt, rookkleurig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Rio Espírito Santo, Brazilië.