Alle soorten › Nachtzwaluwachtigen › Nachtzwaluwen › Carolinanachtzwaluw

Carolinanachtzwaluw | Antrostomus carolinensis

Chuck-Will's-Widow | Guabairo americano | Bacurau-da-carolina

De carolinanachtzwaluw is de grootste nachtzwaluw van Noord-Amerika en overwintert in het Caribisch gebied, Midden-Amerika en het noorden van Zuid-Amerika. In het gidsgebied is hij een schaarse wintergast in Colombia. De Engelse naam is een klanknabootsing van de zang.

Carolinanachtzwaluw (Antrostomus carolinensis)
Foto: TonyCastro — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

In het overwinteringsgebied meestal stil. De zang, die in het broedgebied veel gehoord wordt, is een krachtig, ritmisch tsjok-wil-wid-oo met een zachte eerste toon; overwinteraars zingen soms kort voor het vertrek in het voorjaar. Bij verstoring een laag kwok.

Luister: ZangXC1000236

Opname: steve — CC BY-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

28–32 cm, groot en zwaar, met een grote, platte kop, een brede bek met lange borstels en een lange, afgeronde staart. Het kleed is warm roodbruin tot bruingeel, fijn gevlekt en gestreept met zwart, met een bruine keel, een smalle lichte keelband en een donkere, gevlekte borst. Er is geen witte vleugelband. Het mannetje heeft witte binnenvlaggen aan de buitenste staartpennen; bij het vrouwtje zijn deze bruingeel.

Verwarrings­soorten

De rosse nachtzwaluw Antrostomus rufus is kleiner en donkerder roodbruin, met een duidelijker witte keelband, en is in Colombia een standvogel. De pauraque Nyctidromus albicollis is kleiner en grijzer, met een witte vleugelband bij het mannetje. De kortstaartnachtzwaluw Lurocalis semitorquatus heeft lange, spitse vleugels en een zeer korte staart.

Leefgebied

In de winter in bosranden, secundair bos, halfopen boslandschap, koffie- en cacaoplantages met schaduwbomen en droog bos, in het laagland en op de lagere berghellingen. Vangt grote vliegende insecten in vluchten vanaf een zitplaats en slikt soms kleine vogels of vleermuizen in. Overdag rust de vogel op een tak of op de grond.

Verspreiding en trek

In Colombia een schaarse wintergast, vooral in het noorden en westen: het Caribische laagland, het Pacifische laagland en de dalen en lagere hellingen van de Andes. Elders in het gidsgebied niet of nauwelijks vastgesteld. Broedt in het oosten en zuiden van de Verenigde Staten; overwintert verder in het Caribisch gebied, Mexico, Midden-Amerika en het noordwesten van Venezuela.

  • Wintergast (ca. okt–mrt)
  • Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Overwinteraars zijn meestal stil en worden vaak per toeval gevonden, overdag op een rustplek of 's nachts in het licht van koplampen langs wegen door bosranden en plantages. Let in Colombia op een grote, roodbruine nachtzwaluw zonder vleugelband.

Staat van instandhouding

Gevoelig (NT). De stand in het broedgebied neemt al decennia af, vermoedelijk door verlies van leefgebied, verkeersslachtoffers en afname van grote insecten.

Wetenschappelijke naam

Antrostomus carolinensis | (Gmelin, 1789)

Gmelin beschreef de soort in 1789 als Caprimulgus carolinensis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Antrostomus werd in 1838 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam combineert Grieks antron, 'grot', met stoma, 'mond', naar de wijde bek. De soortnaam verwijst naar Carolina in het zuidoosten van de Verenigde Staten. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit South Carolina, Verenigde Staten.